Cel badania Badanie służy do oznaczenia poziomu zonuliny (zwanego także prehaptoglobin‑2) w wybranym materiale biologicznym. Zonulina reguluje połączenia szczelinowe (tight junctions) w nabłonku jelitowym; jej podwyższone stężenie świadczy o rozluźnieniu tych połączeń i zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej, czyli zjawisku określanym jako "leaky gut".
Wskazania kliniczne Ocena integralności bariery jelitowej u osób po infekcjach, po długotrwałej antybiotykoterapii lub po spożyciu czynników zwiększających przepuszczalność (np. Diagnostyka i monitorowanie chorób autoimmunologicznych: celiakia, choroba Hashimoto, cukrzyca typu 1, toczeń rumieniowaty układowy.
Rozpoznanie i kontrola zespołu jelita drażliwego (IBS), nieswoistej choroby zapalnej jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna) oraz nietolerancji nieceliakalnej na gluten. Ocena ryzyka i postępu zaburzeń metabolicznych, w tym zespołu metabolicznego, otyłości i insulinooporności.
Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych – autyzmu (ASD), zespołu PANS/PANDAS oraz innych spektrum neuro‑rozwojowych, gdzie zwiększona przepuszczalność jelit może wpływać na oś jelito‑mózg. Materiał biologiczny Surowica – 2 ml krwi żylnej pobranej do probówki bez dodatku antykoagulantu. Kale – 5 g próbki, którą należy zamrozić lub przechowywać w temperaturze 2‑8 °C nie dłużej niż 24 h przed analizą.
Metoda Stężenie zonuliny wyznacza się metodą immunoenzymatyczną ELISA, wykorzystującą monoklonalne przeciwciała o wysokiej swoistości wobec białka zonulinowego. Procedura obejmuje: Rozcieńczenie próbki w buforze dostarczonym przez producenta. Inkubację w studzience pokrytej przeciwciałami przeciwzonulinowym. Dodanie podpuszczki (substratu) i pomiar absorbancji przy długości fali 450 nm.
Obliczenie stężenia na podstawie krzywej kalibracyjnej przygotowanej z wzorców o znanej koncentracji. Przygotowanie pacjenta Przy pobieraniu surowicy nie wymaga się specjalnej diety, jednak zaleca się: Unikanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NSAID) oraz kortykosteroidów w ciągu 48 h przed pobraniem. Powstrzymanie się od przyjmowania antybiotyków i probiotyków przez co najmniej 72 h, aby nie zakłócić mikroflory jelitowej.