Cel badania Określenie stężenia złota (Au) w surowicy krwi. Test służy do monitorowania terapii złotem (np. solami złota stosowanymi w reumatoidalnym zapaleniu stawów), oceny narażenia zawodowego lub środowiskowego oraz wykrywania toksyczności metalicznej.
Wskazania kliniczne Kontrola terapeutyczna u pacjentów przyjmujących preparaty złota (ICD‑10: Z79.2 – długotrwałe stosowanie leków) Podejrzenie zatrucia złotem lub innych metali ciężkich (ICD‑10: T56.0 – toksyczny wpływ metali ciężkich) Ocena narażenia zawodowego (przemysł jubilerski, elektroniczny, dentystyczny) Badanie przy niejasnych objawach nefropatii, zapalenia skóry lub objawów neurologicznych, które mogą być związane z toksycznością złota W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – wykluczenie przewlekłego narażenia na złoto jako czynnika wpływającego na rozwój neurologiczny u dzieci z ASD lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: krew żylna pobrana do probówki bez dodatku antykoagulantu (tzw.
Przygotowanie: Nie wymaga głodówki; pacjent może spożywać posiłki i płyny przed pobraniem. Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania suplementów zawierających metale (np. suplementy mineralne) na 24 h przed pobraniem. Po pobraniu odczekać 30 min w temperaturze pokojowej, aby krew zakrzepniała. Oddzielić surowicę przez odwirowanie (1500 g, 10 min, 20 °C) i przechowywać w temperaturze 2‑8 °C. Analizę wykonać najpóźniej w ciągu 48 h od pobrania.
Metoda Stężenie złota w surowicy określa się najczęściej przy użyciu jednej z następujących technik: Spektrometria masowa z plazmą indukcyjnie sprzężoną (ICP‑MS) – metoda o wysokiej czułości i selektywności, pozwalająca na wykrycie poziomów Spektrometria absorpcji atomowej (AAS) w trybie z płomieniem lub w grafitowym piecu – alternatywna metoda, stosowana w laboratoriach bez ICP‑MS.
Zakres referencyjny i interpretacja wyników Typowy zakres referencyjny dla osób nieprzypisanych do terapii złotem wynosi: 0,0‑0,02 µg/mL (0‑20 ng/mL) – wartość uznawana za prawidłową. Interpretacja: Wartość poniżej zakresu referencyjnego – może wskazywać na brak narażenia lub nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych przy leczeniu złotem. Wartość w górnym zakresie lub lekko podwyższona – może odzwierciedlać prawidłowe stężenie przy kontrolowanej terapii złotem.
Wartość wyraźnie podwyższona (> 0,05 µg/mL) – sugeruje toksyczność, nadmierne narażenie środowiskowe lub zawodowe; wymaga dalszej oceny czynności nerek, wątroby oraz ewentualnego odstawienia źródła złota. Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi Badanie może być elementem kompleksowej oceny przyczyn neurodevelopmentalnych, zwłaszcza gdy istnieje podejrzenie długotrwałego narażenia na metale ciężkie.