Cel badania Badanie ELISpot (Enzyme‑Linked ImmunoSpot) na antygeny Yersinia służy do wykrywania i ilościowego oznaczania komórek T zdolnych do wydzielania interferonu‑γ (IFN‑γ) po stymulacji specyficznymi antygenami Yersinia.
Wynik odzwierciedla aktywność układu odpornościowego wobec tej bakterii i umożliwia rozpoznanie aktualnego lub przebytego zakażenia, które może mieć znaczenie w kontekście zaburzeń neuro‑immunologicznych, w tym zespołów PANS/PANDAS i innych zaburzeń neurorozwojowych. Wskazania kliniczne Podejrzenie ostrego lub przewlekłego zakażenia Yersinia enterocolitica lub Yersinia pseudotuberculosis (ICD‑10 A02). Ocena immunologiczna u pacjentów z przewlekłymi objawami po zakażeniu (np.
bóle stawów, zapalenie jelit, objawy neuro‑immunologiczne). Diagnostyka różnicowa w zespołach autoimmunologicznych i neuro‑psychiatrycznych, w tym PANS/PANDAS, gdzie zakażenie Yersinia może być czynnikiem wyzwalającym. Monitorowanie skuteczności terapii antybiotykowej lub immunomodulującej u pacjentów z udokumentowanym zakażeniem Yersinia.
Metoda ELISpot polega na inkubacji izolowanych limfocytów T z antygenami Yersinia w specjalnych płytkach pokrytych przeciwciałami przeciw IFN‑γ. Po określonym czasie komórki wydzielające IFN‑γ tworzą widoczne plamki, które są następnie liczone przy pomocy automatycznego analizatora. Liczba plamek na 10⁶ komórek odzwierciedla intensywność odpowiedzi komórkowej. Materiał biologiczny Krew żylna pobrana w probówce z antykoagulantem CPDA (citrate‑phosphate‑dextrose‑adenine).
Próbka powinna być dostarczona do laboratorium w temperaturze 2‑8 °C, nie później niż 24 h od pobrania. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie ma specjalnych wymagań dietetycznych ani farmakologicznych, jednak zaleca się: Unikanie intensywnej aktywności fizycznej w dniu badania. Powiadomienie laboratorium o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych lub immunomodulujących, które mogą wpływać na wynik.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – podwyższona liczba plamek wskazuje na aktywną lub niedawno przebytą infekcję Yersinia oraz na obecność specyficznej odpowiedzi komórkowej. Wynik ujemny – brak lub bardzo niska liczba plamek sugeruje brak istotnej odpowiedzi immunologicznej przeciwko Yersinia; nie wyklucza jednak łagodnego, przeszłego zakażenia, które mogło nie wywołać trwałej pamięci komórkowej. Wynik pośredni – liczba plamek w granicach wartości referencyjnych (np.