Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i ilościowe oznaczenie przeciwciał skierowanych przeciwko granulocytom (głównie neutrofilom) w surowicy krwi. Obecność tych przeciwciał może świadczyć o autoimmunologicznej neutropenii, reakcjach immunologicznych po podaniu leków lub infekcjach, a także o innych stanach, w których układ odpornościowy atakuje własne komórki krwi. Wskazania kliniczne Nieustępująca lub nawracająca neutropenia o niejasnym pochodzeniu.
Podejrzenie autoimmunologicznej neutropenii (ICD‑10 D70, D75.0). Reakcje immunologiczne po podaniu leków (np. antybiotyki, leki przeciwnowotworowe). Ocena przyczyn wtórnych zaburzeń hematologicznych w kontekście chorób neurorozwojowych, w tym ASD, PANS/PANDAS. Monitorowanie skuteczności terapii immunosupresyjnej lub immunomodulującej. Materiał biologiczny Do badania pobiera się krew żylna, z której uzyskuje się surowicę.
Próbka powinna mieć objętość co najmniej 2 ml i być odwirowana w ciągu 2 godzin od pobrania. Przygotowanie pacjenta Przygotowanie nie wymaga specjalnego pościęcia ani odstawiania leków, chyba że lekarz wskazuje inaczej (np. w przypadku leków immunosupresyjnych, które mogą wpływać na wynik).
Metoda Badanie wykonywane jest metodą enzymatyczną (ELISA) polegającą na: przyłączeniu antygenu granulocytarnego do powierzchni płytki mikrotestowej, inkubacji z surowicą pacjenta – przeciwciała w surowicy wiążą się z antygenem, dodaniu enzymatycznie znakowanego przeciwciała wykrywającego (np. anty‑ludzki IgG/IgM), reakcji enzymatycznej, której intensywność (absorbancja) jest proporcjonalna do stężenia przeciwciał w próbce.
Wynik podaje się jako stosunek (index) do wartości kontrolnej lub jako jednostki IU/ml, zgodnie z kalibracją używanego zestawu. Interpretacja wyników Wartość poniżej progu odcięcia (negatywna) – brak istotnych przeciwciał przeciw granulocytom. Wartość powyżej progu odcięcia (pozytywna) – obecność przeciwciał, co może wskazywać na autoimmunologiczną neutropenię lub inną reakcję immunologiczną.
Wysokie wartości mogą korelować z ciężkością neutropenii i pomagają w ocenie ryzyka infekcji. Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych U pacjentów z autyzmem (ASD) oraz zespołami PANS/PANDAS obserwuje się zwiększoną częstość nieprawidłowych reakcji immunologicznych. Wykrycie przeciwciał przeciw granulocytom może pomóc wyjaśnić niektóre objawy, takie jak nawracające infekcje, które mogą nasilać zaburzenia zachowania i funkcje poznawcze.