Cel badania Badanie wyznacza stosunek stężenia albuminy do kreatyniny w jednej, losowo pobranej próbce moczu. Dzięki korekcji względem kreatyniny wynik nie zależy od objętości moczu, co pozwala na wiarygodną ocenę ilości białka wydalanego z moczem i wczesne wykrycie uszkodzenia kłębuszków nerkowych. Wskazania kliniczne Rutynowa kontrola funkcji nerek u osób z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, chorobą nerek przewlekłą oraz innymi stanami zwiększającymi ryzyko nefropatii.
Ocena ryzyka rozwoju nefropatii u dzieci i dorosłych, w tym u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. autyzmem), którzy przyjmują leki potencjalnie nefrotoksyczne. Diagnostyka białkomoczu w sytuacji podejrzenia chorób kłębuszkowych, takich jak zapalenie kłębuszków czy toczeń. Monitorowanie skuteczności terapii ochronnej nerek, np. inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny (ARB) czy leków przeciwcukrzycowych.
Ocena wpływu leków, które mogą wywoływać nefrotoksyczność (leki przeciwpadaczkowe, psychostymulanty, antybiotyki). Materiał biologiczny Jednorazowa próbka moczu, najlepiej pierwsza poranna, pobrana w warunkach czystości (środkowy strumień po umyciu rąk i okolic intymnych). Unika się pobierania po intensywnym wysiłku fizycznym lub przyjmowaniu leków moczopędnych.
Metoda Stężenie albuminy oznacza się metodami immunochemicznymi, takimi jak immunoturbidymetria lub testy ELISA, natomiast kreatyninę – metodą enzymatyczną (kinetyczna reakcja enzymatyczna). Wynik wyrażany jest jako stosunek mg albuminy na g kreatyniny (mg/g) lub µg albuminy na mg kreatyniny (µg/mg). Interpretacja wyników Norma: < 30 mg/g (lub < 3 µg/mg) – brak klinicznie istotnego białkomoczu.
Mikroalbuminuria: 30‑300 mg/g (3‑30 µg/mg) – wczesny znak uszkodzenia kłębuszków, wskazujący na potrzebę dalszej diagnostyki i ewentualnej modyfikacji leczenia. Makroalbuminuria: > 300 mg/g (≥ 30 µg/mg) – oznaka znacznego uszkodzenia nerek, wymagająca specjalistycznej oceny nefrologicznej. Wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium i zastosowanej metody.
Wynik powinien być interpretowany w kontekście całego obrazu klinicznego, uwzględniając czynniki ryzyka, takie jak przyjmowane leki, infekcje czy stan nawodnienia. Przygotowanie pacjenta Oddanie pierwszej porannej próbki moczu po przebudzeniu. Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużej ilości białka w ciągu 24 h przed pobraniem. Nieprzyjmowanie leków moczopędnych w dniu pobrania, chyba że lekarz zaleci inaczej.