Cel badania Test mierzy stężenie wolnego estriolu – jednego z trzech naturalnych estrogenów – w surowicy krwi. Ponad 90 % estriolu w czasie ciąży pochodzi z łożyska oraz płodu, dlatego wynik odzwierciedla ich funkcję i może służyć jako wskaźnik dobrostanu płodu. Wskazania kliniczne Rutynowe monitorowanie ciąży, zwłaszcza w II i III trymestrze. Ocena ryzyka niewydolności łożyska, wstrząsu płodowego lub zahamowania wzrostu płodu.
Diagnostyka zaburzeń hormonalnych u ciężarnych, w tym nieprawidłowej produkcji estrogenów. Kontrola i dostosowanie terapii hormonalnej w czasie ciąży. Wspomaganie oceny czynników prenatalnych wpływających na rozwój neurobiologiczny, w tym ryzyka zaburzeń neurorozwojowych takich jak autyzm. Metoda Próbka pobierana jest z żyły obwodowej w warunkach ambulatoryjnych.
Po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, którą analizuje się jedną z dwóch technik: Immunochemiczna metoda immunoenzymatyczna (ELISA) – szybka i czuła, stosowana w większości laboratoriów. Chromatografia cieczowa sprzężona z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) – zapewnia najwyższą specyficzność i precyzję, szczególnie przy niskich stężeniach. Próbka powinna być przechowywana w temperaturze 2‑8 °C i analizowana najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania, aby zapobiec degradacji hormonów.
Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Może być wykonane zarówno na czczo, jak i po posiłku. Zaleca się jednak unikanie w dniu pobrania dużych dawek suplementów estrogenowych lub leków hormonalnych, które mogłyby zafałszować wynik. Interpretacja wyników Wartości prawidłowe – stopniowo rosną wraz z postępem ciąży; typowo 0,5‑2,0 ng/ml w drugim trymestrze oraz 2‑5 ng/ml w trzecim trymestrze (wartości orientacyjne, zależne od metody i laboratorium).
Stężenie obniżone – może sugerować niewydolność łożyska, niedotlenienie płodu, ryzyko przedwczesnego poronienia lub zaburzenia hormonalne matki. Stężenie podwyższone – rzadko, może wystąpić przy ciąży mnogiej, nowotworach produkujących estrogeny (np. nowotwory jajnika) lub przy przyjmowaniu suplementów estrogenowych.
Jednorazowy wynik odbiegający od normy nie jest wystarczający do postawienia ostatecznej diagnozy; zaleca się powtórzenie badania oraz korelację z innymi parametrami (np. biochemia płodu, ultrasonografia). Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Coraz więcej badań wskazuje, że nieprawidłowe poziomy estrogenów w okresie prenatalnym mogą wpływać na rozwój mózgu płodu, modulując procesy neurogenezy, synaptogenezy oraz układ immunologiczny.