Cel badania Oznaczenie poziomu wolnej trijodotyroniny (fT3) w surowicy służy do oceny czynności tarczycy oraz ogólnego metabolizmu hormonalnego. fT3, będąca biologicznie aktywną frakcją hormonu, nie jest związana z białkami osocza, co umożliwia precyzyjne określenie jego dostępności dla tkanek. Wskazania kliniczne Diagnostyka nadczynności i niedoczynności tarczycy. Ocena przyczyn objawów niejasnego zaburzenia metabolicznego (np.
utrata masy ciała, przyrost masy, zaburzenia rytmu serca). Monitorowanie leczenia lekami przeciwtarczycowymi lub hormonoterapią. Wykrywanie zespołu choroby nieuleczalnej (euthyroid sick syndrome) w stanach ciężkiej choroby. Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych – poziomy hormonów tarczycy, w tym fT3, wpływają na rozwój mózgu i mogą mieć znaczenie przy ocenie ryzyka i przebiegu ASD oraz innych zaburzeń rozwojowych.
Metoda Stężenie fT3 oznacza się najczęściej metodą immunochemiczną, taką jak immunoenzymatyczny test (ELISA) lub test chemiluminescencyjny (CLIA). Próbka krwi pobierana jest z żyły, a po odwirowaniu uzyskuje się surowicę, którą poddaje się analizie w laboratorium. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zazwyczaj 3,1‑6,8 pmol/L (wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium).
Podwyższony poziom fT3 – sugeruje nadczynność tarczycy, chorobę Gravesa-Basedowa, toksyczny wole lub przyjmowanie nadmiernych dawek hormonów tarczycowych. Obniżony poziom fT3 – może wskazywać na niedoczynność tarczycy, chorobę Hashimoto, niedobór jodu lub wpływ ciężkiej choroby (euthyroid sick syndrome). Rozbieżności z TSH i fT4 – różne kombinacje wyników (np. podwyższone TSH przy niskim fT3) pomagają precyzyjniej określić typ i przyczynę dysfunkcji tarczycy.
Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest z żyły w warunkach ambulatoryjnych. Zaleca się pobranie krwi rano, po krótkim poście (najlepiej 8‑10 h), aby zminimalizować wpływ posiłku na poziom białek wiążących hormony. Pacjenci przyjmujący leki tarczycowe powinni nie przerywać terapii, ale poinformować lekarza o przyjmowanych preparatach.