Cel badania Test ma na celu zmierzenie koncentracji wolnej hemoglobiny w surowicy krwi, co pozwala na identyfikację i monitorowanie hemolizy wewnątrznaczyniowej. Wolna hemoglobina pojawia się, gdy uszkodzone erytrocyty uwalniają hemoglobinę, a dostępna haptoglobina nie jest w stanie jej w pełni związać. Wskazania kliniczne Podejrzenie hemolizy wewnątrznaczyniowej, m.in.
w przebiegu anemii hemolitycznej, hemolizy po transfuzji lub w wyniku mechanicznego uszkodzenia czerwonych krwinek. Kontrola przebiegu chorób hemolitycznych, takich jak talasemia, sferocytoza, niedobór enzymu G6PD oraz inne wrodzone lub nabyte zaburzenia erytropoezy. Ocena ryzyka i nasilenia hemolizy wywołanej lekami (np. niektóre antybiotyki, leki przeciwmalaryczne, przeciwciała monoklonalne).
Diagnostyka zespołów hemolitycznych związanych z zaburzeniami immunologicznymi, w tym PANS/PANDAS. Wspomaganie oceny stanu zdrowia pacjentów z autyzmem lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których obserwuje się zwiększoną podatność na stres oksydacyjny i potencjalne uszkodzenie erytrocytów. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał: 2‑3 ml krwi pobranej do probówki bez dodatku antykoagulantu, z której uzyskuje się surowicę.
Przygotowanie: nie jest wymagane specjalne przygotowanie. Zaleca się jednak unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych dawek żelaza lub suplementów zawierających witaminę C w ciągu 24 godzin przed pobraniem, gdyż mogą one zwiększyć ryzyko artefaktów hemolitycznych. Metoda W surowicy wolna hemoglobina jest oznaczana jedną z następujących technik: Spektrofotometria – pomiar absorbancji przy długości fali 415 nm (maksymalny pik absorpcji hemoglobiny).
Stężenie wylicza się na podstawie krzywej kalibracyjnej. Test immunologiczny (ELISA) – wykorzystuje przeciwciała monoklonalne wiążące wolną hemoglobinę; wynik odczytywany jest w jednostkach mg/dl. Immunoturbidymetria – zmiana przejrzystości roztworu po związaniu hemoglobiny z przeciwciałami, co jest proporcjonalne do jej stężenia. Interpretacja wyników Zakres referencyjny: 0‑5 mg/dl (wartość zależna od zastosowanej metody; niektóre laboratoria podają górny limit 4 mg/dl).
Wynik podwyższony (≥5 mg/dl) wskazuje na przekroczenie zdolności wiązania haptoglobiny i obecność wolnej hemoglobiny, co jest charakterystyczne dla aktywnej hemolizy. Stężenia powyżej 20 mg/dl sugerują ciężką hemolizę i wymagają dalszej diagnostyki, w tym morfologii krwi, pomiaru poziomu haptoglobiny, LDH, bilirubiny wolnej oraz oceny funkcji nerek.