Cel badania Analiza poziomu witaminy K w surowicy krwi ma na celu wykrycie niedoboru lub nadmiaru tego rozpuszczalnego w tłuszczach witaminy, kluczowej dla prawidłowego procesu krzepnięcia oraz metabolizmu kości. Wynik jest istotny w diagnostyce zaburzeń krzepnięcia, chorób wątroby, a także w kontekście niektórych zaburzeń neurorozwojowych, w tym ASD, gdzie nieprawidłowa gospodarka witaminowa może wpływać na rozwój neurologiczny.
Wskazania kliniczne Podejrzenie niedoboru witaminy K (ICD‑10 D68.3 – niedobór witaminy K). Nieprawidłowe wyniki badań krzepliwości (wydłużony czas protrombinowy, INR). Choroby wątroby wpływające na syntezę czynników krzepnięcia. Stany zwiększonego ryzyka krwawień, np. po długotrwałym stosowaniu antybiotyków, leków przeciwzakrzepowych lub w chorobach jelit.
Ocena stanu odżywienia u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie obserwuje się zaburzenia mikroflory jelitowej i wchłaniania witamin. Monitorowanie terapii suplementacyjnej witaminą K. Metoda Stężenie witaminy K (K1 – filochinon oraz K2 – menachinon) oznacza się najczęściej metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) lub chromatografią cieczową z detekcją fluorometryczną (HPLC‑FLD).
Próbka pobierana jest z żyły w postaci surowicy, po odwirowaniu krwi. Analiza obejmuje ekstrakcję witaminy K z białek surowicy przy użyciu rozpuszczalników organicznych (np. aceton, etanol) oraz wewnętrznego standardu, co zapewnia wysoką czułość i precyzję pomiaru.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga długotrwałego postu – zaleca się jedynie unikanie spożywania posiłków bogatych w witaminę K (zielone warzywa liściaste, oleje roślinne) oraz suplementów witaminy K przez 48 h przed pobraniem krwi. Standardowe pobranie krwi żylnej (5–10 ml) do probówki bez antykoagulantu, następnie odwirowanie w celu uzyskania surowicy. Informować laboratorium o przyjmowanych lekach (antybiotyki, warfaryna, heparyna) i ewentualnych chorobach jelit.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: 0,2–3,0 ng/ml (wartość referencyjna może się różnić w zależności od laboratorium i metody). Obniżony poziom wskazuje na niedobór witaminy K, co może prowadzić do wydłużenia czasu protrombinowego, zwiększonego ryzyka krwawień oraz osłabienia mineralizacji kości. U pacjentów z ASD może sugerować zaburzenia mikroflory jelitowej wpływające na absorpcję witamin.