Cel badania Pomiar koncentracji witaminy E, czyli tokoferolu, w surowicy krwi służy do oceny jej statusu w organizmie – zarówno wykrywania niedoboru, jak i potencjalnej toksyczności przy nadmiernym spożyciu. Badanie jest oznaczone kodem ICD WITE. Wskazania kliniczne Objawy sugerujące niedobór: chroniczne zmęczenie, osłabienie mięśni, anemia, pogorszenie ostrości widzenia, trudności z koncentracją, nieregularny cykl menstruacyjny, problemy z płodnością oraz wypadanie włosów.
Stany zwiększające zapotrzebowanie lub utrudniające wchłanianie tłuszczów: celiakia, mukowiscydoza, przewlekłe choroby wątroby, cholestaza, pooperacyjne zespoły niedożywienia (np. Kontrola długotrwałej suplementacji witaminy E oraz ocena ryzyka przedawkowania. Ocena statusu antyoksydacyjnego u pacjentów z chorobami neurodegeneracyjnymi i zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), gdzie podwyższony stres oksydacyjny może wpływać na przebieg choroby.
Materiał i przygotowanie pacjenta Do analizy pobiera się krew – najczęściej próbkę żylą w probówce zawierającej antykoagulant (np. Zaleca się 8‑12‑godzinną post przed pobraniem, aby uniknąć wpływu ostatniego posiłku na poziom lipidów, które mogą zakłócać pomiar. Metoda analityczna Stężenie witaminy E określa się najczęściej przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją fluorometryczną lub spektrometryczną.
Alternatywnie stosuje się metodę immunologiczno‑enzymatyczną (ELISA) w laboratoriach nieposiadających aparatury HPLC. Wynik podaje się w jednostkach µg/dl lub µmol/L. Zakres referencyjny i interpretacja wyników Norma – zazwyczaj 5‑20 µg/ml (11‑37 µmol/L), choć wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium i zastosowanej metody.
Niedobór – wynik poniżej dolnej granicy normy sugeruje zaburzenia wchłaniania tłuszczów, niewystarczające spożycie diety lub zwiększone zapotrzebowanie (np. w stanach zwiększonego stresu oksydacyjnego). Nadmiar – wynik powyżej górnej granicy normy może prowadzić do działań niepożądanych, takich jak zwiększona skłonność do krwawień, dolegliwości żołądkowo‑jelitowe, osłabienie mięśni czy bóle głowy.
Znaczenie w diagnostyce ASD i zaburzeń neurorozwojowych Badania nad autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi wykazały podwyższony poziom stresu oksydacyjnego oraz nieprawidłowości w metabolizmie lipidów. Ocena poziomu witaminy E pozwala określić, czy układ antyoksydacyjny pacjenta jest niewystarczający, co może wpływać na funkcjonowanie mózgu i wspierać decyzje terapeutyczne, w tym rozważenie suplementacji antyoksydacyjnej.