Cel badania Pomiar stężenia witaminy E (tokoferolu) w surowicy krwi ma na celu ocenę zasobów antyoksydacyjnych organizmu oraz identyfikację niedoborów, które mogą wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego, metabolizm lipidów i procesy zapalne. Wskazania kliniczne Podejrzenie niedoboru witaminy E (ICD‑10: E50.0) – np. w chorobach wchłaniania, mukowiscydozie, chorobach wątroby.
Monitorowanie terapii suplementacyjnej witaminy E u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi, w tym autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, gdzie stres oksydacyjny odgrywa istotną rolę. Ocena ryzyka powikłań sercowo‑naczyniowych związanych z dyslipidemią. Kontrola stanu odżywienia u osób starszych i dzieci.
Metoda Stężenie tokoferolu wyznacza się najczęściej metodą chromatografii cieczowej o wysokiej wydajności (HPLC) z detekcją fluorescencyjną lub spektrometrii masowej. Alternatywnie dostępne są immunologiczne testy enzymatyczne (ELISA) o wysokiej czułości. Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówki bez antykoagulantu, po odwirowaniu – surowica. Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien zachować 10‑12‑godzinną nocną abstynencję od pokarmów i napojów (z wyjątkiem wody).
Należy unikać suplementów zawierających witaminę E oraz pokarmów bogatych w tłuszcze (np. orzechy, oleje) w dniu pobrania próbki, aby nie zakłócić wyniku. Interpretacja wyników Poziom prawidłowy – zazwyczaj 5‑20 µmol/L (2,5‑10 µg/mL), w zależności od laboratorium.
Niedobór – wartości poniżej dolnej granicy referencyjnej mogą wskazywać na zaburzenia wchłaniania tłuszczów, choroby wątroby, stany zwiększonego stresu oksydacyjnego, co jest istotne w kontekście zaburzeń neurorozwojowych. Nadmiar – wyniki powyżej górnej granicy mogą być skutkiem nadmiernej suplementacji, przyjmowania leków przeciwzakrzepowych lub hipercholesterolemii.
Normy referencyjne Zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od zastosowanej metody i populacji, dlatego wyniki należy interpretować w oparciu o wartości podane przez laboratorium wykonujące badanie.