Cel badania Test służy do oznaczenia poziomu kalcytriolu (1,25‑dihydroksywitaminy D3) w surowicy krwi żylnej. Kalcytriol jest biologicznie czynną formą witaminy D, kluczową w regulacji gospodarki wapniowo‑fosforanowej, mineralizacji kości oraz modulacji układu immunologicznego. Wskazania kliniczne Ocena przyczyn zaburzeń gospodarki wapniowo‑fosforanowej (hiperkalcemia, hipokalcemia).
Diagnostyka chorób przytarczyc – nadczynność (hiperkalcemia, podwyższony PTH) i niedoczynność (hipokalcemia, niski PTH). Monitorowanie pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, w których konwersja 25‑OH‑D do 1,25‑OH₂D jest upośledzona. Rozpoznanie chorób ziarniniakowych (np. sarkoidoza, gruźlica) i niektórych nowotworów, które zwiększają syntezę kalcytriolu. Ocena ryzyka hiperwrażliwości na wapń u osób z podejrzeniem toksyczności witaminy D.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) – badanie może pomóc wykluczyć zaburzenia metabolizmu witaminy D, które wpływają na neuroprzekaźnictwo i rozwój mózgu. Metoda Analiza odbywa się na surowicy pobranej z krwi żylnej. Próbka jest najpierw odwirowana, a następnie poddawana immunochemicznej metodzie immunoenzymatycznej (ELISA) lub chemiluminescencji, które pozwalają na precyzyjne określenie stężenia 1,25‑(OH)₂D₃ w jednostkach pg/ml lub pmol/l.
Interpretacja wyników Poziom obniżony – może wskazywać na niewydolność nerek, niedoczynność przytarczyc, ciężką niedobór witaminy D (niedobór formy zapasowej 25‑OH‑D), zaburzenia wchłaniania tłuszczów lub przyjmowanie leków hamujących konwersję (np. Poziom podwyższony – może być spowodowany nadczynnością przytarczyc, sarkoidozą, innymi chorobami ziarniniakowymi, niektórymi nowotworami (np. chłoniaki), przyjmowaniem dużych dawek witaminy D lub toksycznością witaminy D.
Wartość w normie nie wyklucza deficytu witaminy D w postaci zapasowej (25‑OH‑D); w takich przypadkach zaleca się dodatkowe oznaczenie 25‑(OH)‑D. Przygotowanie pacjenta Na pobranie nie jest wymagana specjalna dieta ani post. Pacjent powinien poinformować laboratorium o przyjmowanych suplementach wapnia, witaminy D oraz lekach wpływających na metabolizm kości. Próbka pobierana jest z żyły w standardowy sposób, a następnie odwirowana w celu uzyskania surowicy.
Kod ICD i materiał Kod ICD: O87 – Badanie laboratoryjne poziomu kalcytriolu. Materiał biologiczny: Krew żylna, surowica.