Cel badania Analiza ma na celu zmierzenie ilości kwasu orotowego – znanego także jako witamina B13 – w wybranym materiale biologicznym. Kwas orotowy jest pośrednikiem w de‑novo syntezie pirymidyn oraz uczestniczy w cyklu mocznikowym, dlatego jego stężenie odzwierciedla zarówno metabolizm nukleotydów, jak i zdolność wątroby do usuwania amoniaku.
Wskazania kliniczne Rozpoznanie i monitorowanie orotowej kwasicy lub oroturii, objawiających się opóźnieniem rozwoju, zaburzeniami wzrostu oraz objawami neurologicznymi. Ocena funkcji cyklu mocznikowego przy podejrzeniu wrodzonych defektów enzymatycznych, np. niedoboru ornityny transkarbamilazy (OTC). Diagnostyka i kontrola chorób wątroby, takich jak marskość, zapalenie wątroby lub niewydolność metaboliczna, które mogą podnosić poziom kwasu orotowego w surowicy.
Weryfikacja niedoborów kwasu foliowego i witaminy B12, które wpływają na metabolizm pirymidyn i mogą prowadzić do kumulacji orotatu. Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym spektrum autyzmu (ASD), gdzie nieprawidłowości w szlaku pirymidynowym są coraz częściej obserwowane. Ocena zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego w okresach intensywnego wzrostu, stresu oksydacyjnego lub po intensywnej aktywności fizycznej.
Materiał biologiczny Surowica krwi – pobrana po co najmniej 12‑godzinnym okresie postu; zaleca się użycie probówki bez antykoagulantu lub z żelowym separatorem. Mocz – próbka pierwszego poranka, nieprzetworzona chemicznie; w razie konieczności można skorygować wynik do stężenia kreatyniny.
Metoda Stężenie kwasu orotowego oznacza się najczęściej przy użyciu: Chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) – zapewnia bardzo niską granicę wykrywalności ( Wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją UV – metoda szeroko stosowana w laboratoriach diagnostycznych, charakteryzująca się dobrą powtarzalnością. Obie techniki wymagają przygotowania próbki (wytrącenie białek, filtracja) oraz kalibracji przy użyciu standardów wewnętrznych.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi pacjent powinien zachować 12‑godzinny post, unikać spożycia alkoholu i intensywnego wysiłku fizycznego w ciągu 24 h. W przypadku badania moczu zaleca się zebranie pierwszego oddania porannego, nieprzetwarzanego, oraz powstrzymanie się od suplementacji kwasem foliowym, witaminą B12 oraz preparatów zawierających pirymidyny w dniu pobrania.