Cel badania Pomiar ilości witaminy B12 (cobalaminy) w surowicy lub osoczu krwi. Test służy do ustalenia, czy w organizmie występuje niedobór lub nadmiar tej witaminy, które wpływają na syntezę DNA, metabolizm homocysteiny oraz prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Wskazania kliniczne Objawy anemii makrocytarnej – zmęczenie, bladość, duszność, tachykardia. Zaburzenia neurologiczne – parestezje, drętwienie kończyn, zaburzenia równowagi, problemy z pamięcią i koncentracją.
Ryzyko niedoboru spowodowanego dietą roślinną (weganizm, wegetarianizm), chorobami wpływającymi na wchłanianie (choroba Crohna, celiakia, zespół pochwowy, zespół krótkiego jelita). Monitorowanie skuteczności suplementacji lub terapii dożylnej witaminy B12. Ocena stanu metabolicznego w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym u dzieci i młodzieży z autyzmem (ASD), gdzie niektóre badania sugerują związek niskiego poziomu B12 z nasileniem objawów.
Rozpoznawanie stanów zwiększonego ryzyka chorób sercowo‑naczyniowych związanych z podwyższonym poziomem homocysteiny. Materiał biologiczny Surowica – uzyskana po odwirowaniu krwi pobranej do probówki bez antykoagulantu. Osocze – pobrane do probówki zawierającej heparynę lub cytrynian. Całkowita krew w probówce EDTA – niektóre laboratoria wykorzystują tę próbkę po dodatkowej obróbce w celu wyznaczenia całkowitej zawartości B12.
Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagany post przed pobraniem krwi. Zaleca się jednak, aby pacjent unikał przyjmowania suplementów zawierających witaminę B12 oraz pokarmów bogatych w tę substancję (np. wątróbka, mięso, ryby, nabiał) przez co najmniej 12‑24 h przed pobraniem, co minimalizuje ryzyko sztucznego podwyższenia wyniku.
Metoda pomiarowa Stężenie witaminy B12 najczęściej określa się metodą immunochemiluminescencji (CLIA) lub testem immunoenzymatycznym (ELISA) z detekcją chemiluminescencyjną. Test opiera się na specyficznym wiązaniu przeciwciał z cobalaminą; w wyniku reakcji powstaje sygnał świetlny proporcjonalny do ilości witaminy w próbce. Zakres pomiarowy wynosi zazwyczaj od kilku pg/ml do kilku ng/ml, co zapewnia wysoką czułość i precyzję.
Interpretacja wyników Zakres prawidłowy: najczęściej 200‑900 pg/ml (wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium i grupy wiekowej). Poziom obniżony ( Poziom podwyższony (>900 pg/ml) – może być wynikiem nadmiernej suplementacji, chorób wątroby, białaczek, a także niektórych zaburzeń metabolicznych.