Cel badania Analiza poziomu tiaminy (witamina B1) w surowicy krwi ma na celu ustalenie, czy organizm posiada wystarczające zapasy tego niezbędnego koenzymu. Wynik pomaga w identyfikacji niedoboru, ocenie ryzyka wystąpienia chorób związanych z jego brakiem oraz w podjęciu decyzji o ewentualnej suplementacji.
Wskazania kliniczne Objawy sugerujące niedobór tiaminy: utrata apetytu, zmęczenie, osłabienie mięśni, drżenia, parestezje, a także objawy sercowo‑naczyniowe, takie jak tachykardia czy niewydolność serca. Choroby wynikające z długotrwałego braku witaminy B1, m.in. beri‑beri oraz encefalopatia Wernickego‑Korsakoff. Stan zwiększonego zapotrzebowania: intensywna dieta bogata w węglowodany, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, duże spożycie kawy i herbaty.
Sytuacje podwyższonego ryzyka: okres pooperacyjny, silny stres, choroby przewlekłe zwiększające tempo przemiany materii (np. Ocena statusu tiaminowego u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD), gdzie deficyt może wpływać na funkcje poznawcze, zachowanie oraz metabolizm mitochondrialny. Materiał biologiczny Do badania wykorzystuje się krew – najczęściej surowicę pobraną z żyły obwodowej po 8‑godzinnym okresie postu.
Metoda pomiaru Stężenie tiaminy oznacza się przy użyciu zaawansowanych technik chromatograficznych: LC‑MS/MS (chromatografia cieczowa sprzężona z spektrometrią masową) – zapewnia najwyższą czułość i precyzję, umożliwiając wykrycie bardzo niskich koncentracji. HPLC z detekcją fluorometryczną – metoda równie dokładna, szeroko stosowana w laboratoriach klinicznych. Obie techniki gwarantują wiarygodny pomiar poziomu tiaminy w surowicy.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zależy od przyjętych norm w danym laboratorium, najczęściej wynosi 70‑200 ng/mL (0,2‑0,6 µmol/L). Poziom obniżony – wskazuje na niedobór, który może prowadzić do objawów neurologicznych, sercowo‑naczyniowych oraz klasycznych chorób beri‑beri i encefalopatii Wernickego. Poziom podwyższony – rzadko obserwowany, najczęściej jest wynikiem suplementacji wysokimi dawkami lub artefaktu laboratoryjnego.
Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest na czczo (minimum 8 godzin od ostatniego posiłku). Przed pobraniem krwi pacjent powinien unikać: intensywnego spożycia alkoholu w dniu poprzedzającym badanie, dużych dawek kofeiny (kawa, herbata, napoje energetyczne) na dzień przed pobraniem.