Cel badania Pomiar poziomu witaminy A (retinolu) w surowicy ma na celu ocenę statusu tego rozpuszczalnego w tłuszczach witaminy w organizmie pacjenta. Wynik pomaga zidentyfikować zarówno niedobór, który może prowadzić do zaburzeń widzenia, skóry i wzrostu, jak i toksyczny nadmiar, objawiający się m.in. bólami głowy, uszkodzeniami wątroby czy problemami kostno‑stawowymi.
Wskazania kliniczne Objawy sugerujące niedobór witaminy A: nocne ślepoty, suchość spojówek i skóry, zahamowanie wzrostu, zwiększona podatność na infekcje. Objawy toksyczności (hiperwitaminozja A): bóle głowy, nudności, wymioty, wątrobowe powiększenie, bóle kości i stawów. Monitorowanie terapii suplementacyjnej witaminą A oraz ocena ryzyka nadmiaru przy długotrwałym przyjmowaniu preparatów. Badania w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np.
ASD, PANS/PANDAS), gdzie nieprawidłowa sygnalizacja retinoidowa może wpływać na rozwój mózgu. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem próbki zaleca się 8‑12‑godzinny post, aby uniknąć wpływu posiłków bogatych w retinol i karotenoidy na wynik. Pacjent powinien powstrzymać się od przyjmowania suplementów witaminy A oraz leków zawierających retinoidy (np. izotretynoina) na co najmniej 48 h przed badaniem.
Materiał biologiczny Krew żylna – 5 ml pobrana do probówki bez antykoagulantu. Surowica – uzyskana po odwirowaniu krwi w 1500 g przez 10 min przy 20 °C. Metoda Stężenie retinolu oznacza się najczęściej metodą chromatografii cieczowej wysokiej wydajności (HPLC) z detekcją UV lub spektrometrii masowej. Alternatywnie dostępne są testy immunologiczne (ELISA) o wysokiej czułości.
Interpretacja wyników Zakres referencyjny dla surowicy: 0,30‑0,70 µmol/l (10‑30 µg/dl) – wartości mogą się różnić w zależności od laboratorium. Wartość Wartość > 0,70 µmol/l sugeruje podwyższony poziom – wskazuje na ryzyko toksyczności, konieczna jest ocena przyjmowanych dawek witaminy A. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych podwyższone lub obniżone poziomy mogą być powiązane z zaburzeniami sygnalizacji retinoidowej, co wymaga dalszych badań i konsultacji specjalistycznej.
Kod ICD O81 – kod używany w systemie klasyfikacji ICD do oznaczenia badania poziomu witaminy A w surowicy. Uwagi dodatkowe Wynik badania powinien być interpretowany w kontekście pełnego obrazu klinicznego, w tym diety, przyjmowanych suplementów oraz ewentualnych chorób wątrobowych, które mogą wpływać na magazynowanie i metabolizm witaminy A.