Cel badania Analiza ilościowa witaminy A (retinolu) oraz witaminy E (alfa‑tokoferolu) w surowicy krwi w celu określenia stanu odżywienia, wykrycia ewentualnych niedoborów, toksycznych nadmiarów oraz oceny skuteczności terapii suplementacyjnej. Badanie oznaczone kodem ICD WIT-A+E. Wskazania kliniczne Diagnostyka zaburzeń widzenia, w tym ślepoty zmierzchowej, spowodowanych niedoborem retinolu. Ocena odżywienia u pacjentów z zespołami złego wchłaniania (np.
celiakia, mukowiscydoza, choroby trzustki). Monitorowanie terapii doustnej lub dożylnej suplementacji witaminą A i E. Badanie w sytuacji zwiększonego stresu oksydacyjnego – choroby metaboliczne, sercowo‑naczyniowe oraz zaburzenia neurorozwojowe, w tym autyzm. Rozpoznanie hiperwitaminozy A lub E, które mogą wywoływać objawy toksyczne. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał biologiczny: 5 ml surowicy krwi pobranej z żyły.
Nie jest wymagany długi post; wystarczy wstrzymać przyjmowanie wysokich dawek witaminy A i E na co najmniej 24 h przed pobraniem. Preferowane pobranie rano, aby zminimalizować wpływ ostatniego posiłku. Metoda Stężenia obu witamin wyznacza się wysokosprawną chromatografią cieczową (HPLC) z detekcją UV. Próbka poddawana jest ekstrakcji rozpuszczalnikiem organicznym, a wyniki kalibruje się przy użyciu standardów wewnętrznych.
Zakresy referencyjne Witamina A (retinol): 0,30–0,90 µmol/L (≈70–250 µg/dL). Witamina E (alfa‑tokoferol): 9–20 µmol/L (≈4–12 µg/mL). Interpretacja wyników Wartości poniżej dolnych granic sugerują niedobór, który może objawiać się: zaburzeniami widzenia przy słabym oświetleniu, suchą skórą i błonami śluzowymi, wypadaniem włosów, osłabieniem odporności.
Wyniki powyżej górnych granic wskazują na hiperwitaminozę, której objawy obejmują nudności, bóle głowy, dolegliwości żołądkowo‑jelitowe oraz w cięższych przypadkach uszkodzenie wątroby lub kości. Znaczenie w kontekście ASD i zaburzeń neurorozwojowych Badania wykazują podwyższony poziom stresu oksydacyjnego oraz nieprawidłowości w metabolizmie lipidów u dzieci i młodzieży z autyzmem oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Witamina A i E pełnią kluczowe funkcje antyoksydacyjne, stabilizują błony komórkowe, uczestniczą w syntezie neuroprzekaźników i modulacji układu immunologicznego. Ocena ich stężenia może pomóc w: Wykryciu potencjalnych niedoborów lub nadmiarów, które mogą nasilać objawy neurobehawioralne. Indywidualnym dostosowaniu suplementacji w ramach planu terapeutycznego. Śledzeniu efektów interwencji dietetycznych i ich wpływu na parametry biochemiczne oraz zachowanie.