Cel badania Określenie stężenia 25‑hydroksywitaminy D2 (25‑OH‑D2) oraz 25‑hydroksywitaminy D3 (25‑OH‑D3) w surowicy krwi. Analiza pozwala na ocenę całkowitego poziomu witaminy D, który odzwierciedla zarówno źródła roślinne (D2), jak i zwierzęce (D3), oraz ich formy związane z białkami. Wskazania kliniczne Ocena stanu odżywienia witaminą D przy podejrzeniu niedoboru (np. osteoporoza, krzywica, miopatia).
Monitorowanie terapii suplementacyjnej witaminą D, zwłaszcza w przypadkach długotrwałego przyjmowania preparatów. Diagnostyka przyczyn zaburzeń układu kostnego i immunologicznego. Wspomaganie oceny ryzyka i przebiegu zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, które mogą być związane z nieprawidłowym metabolizmem witaminy D. Badanie przy podejrzeniu chorób nerek, wątroby lub zaburzeń wchłaniania tłuszczów, które wpływają na przemianę witaminy D.
Metoda Analiza przeprowadzana jest przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją UV lub fluorometryczną. Próbka surowicy jest najpierw poddawana ekstrakcji, a następnie rozdzielana na poszczególne metabolity 25‑OH‑D2 i 25‑OH‑D3. Metoda HPLC zapewnia wysoką czułość i specyficzność, umożliwiając rozróżnienie obu form witaminy D oraz ich wiązania z białkami.
Przygotowanie pacjenta Do pobrania próbki wymagana jest krew żylna, najlepiej w warunkach porannych po 8‑10‑godzinnym poście (brak posiłków bogatych w tłuszcze i suplementów witaminy D w ciągu ostatnich 24 h). Pacjent powinien unikać intensywnej ekspozycji na słońce w dniu pobrania, aby nie zakłócić wyniku. Interpretacja wyników Stężenie – niedobór witaminy D. 20‑30 ng/ml (50‑75 nmol/l) – niewystarczający poziom, zalecane jest zwiększenie suplementacji.
30‑50 ng/ml (75‑125 nmol/l) – poziom uznawany za optymalny dla zdrowia kości i układu immunologicznego. > 100 ng/ml ( > 250 nmol/l) – ryzyko toksyczności, konieczna kontrola przyjmowanych dawek. Wynik podany jest jako suma 25‑OH‑D2 i 25‑OH‑D3, co pozwala na pełną ocenę zapasów witaminy D w organizmie. W przypadkach nieprawidłowych wyników zaleca się dalszą diagnostykę przyczyn (np. badania czynników metabolicznych, ocena funkcji nerek i wątroby).