Cel badania Test Witamina 25(OH)D Total mierzy stężenie głównego metabolitu witaminy D – 25‑hydroksywitaminy D (25‑OH‑D) – w surowicy krwi żylnej. Analiza tego wskaźnika odzwierciedla całkowite zapasy witaminy D w organizmie, zarówno pochodzące z ekspozycji na promieniowanie słoneczne, jak i z diety czy suplementacji.
Wskazania kliniczne Podejrzenie niedoboru lub nadmiaru witaminy D (ICD‑10: E55.9) Ocena ryzyka osteoporozy, osteopenii oraz innych zaburzeń mineralizacji kości Monitorowanie terapii suplementacyjnej witaminą D Choroby autoimmunologiczne i przewlekłe stany zapalne, w których witamina D pełni modulacyjną rolę układu odpornościowego Ocena czynników ryzyka w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu (ASD), PANS/PANDAS oraz innych zaburzeniach rozwojowych, gdzie niski poziom 25‑OH‑D może wpływać na funkcjonowanie mózgu i zachowanie Przygotowanie do badań obrazowych kości, operacji ortopedycznych lub innych interwencji wymagających optymalnego stanu mineralizacji Metoda Do badania pobiera się 3‑5 ml krwi żylnej, z której uzyskuje się surowicę.
Stężenie 25‑OH‑D określa się najczęściej metodą immunochemiczną (ELISA) lub chromatografią cieczowo‑spektrometrii mas (LC‑MS/MS), co zapewnia wysoką czułość i specyficzność. Interpretacja wyników Wynik podaje się w ng/ml (lub nmol/l – 1 ng/ml = 2,5 nmol/l).
Ogólne przedziały interpretacyjne: <20 ng/ml – niedobór, zwiększone ryzyko zaburzeń kostnych i immunologicznych 20‑30 ng/ml – niewystarczający poziom, wskazana suplementacja 30‑100 ng/ml – prawidłowy zakres, optymalne dla zdrowia kości i układu odpornościowego >100 ng/ml – potencjalna toksyczność, konieczna kontrola przyjmowanych dawek W kontekście zaburzeń neurorozwojowych podwyższony poziom 25‑OH‑D może wspierać prawidłowy rozwój synaps oraz modulować reakcje zapalne w mózgu, co jest istotne przy ASD i pokrewnych stanach.
Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania – nie jest konieczna głodówka. Warto jednak poinformować laboratorium o aktualnym stosowaniu suplementów witaminy D, ponieważ ich przyjmowanie może wpływać na wynik. Pobranie krwi można wykonać w dowolnym momencie dnia.