Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w płynie mózgowo‑rdzeniowym (PMR) przeciwciał typu IgG skierowanych przeciwko wirusowi Varicella‑Zoster (VZV). Obecność tych przeciwciał świadczy o przebytej infekcji – w postaci pierwotnej (ospie wietrznej) lub wtórnej (półpaścu) – oraz o możliwym przeniknięciu wirusa do ośrodkowego układu nerwowego. Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych wywołanego VZV.
Neurologiczne objawy u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, PANS/PANDAS), które mogą być powiązane z infekcją VZV. Ocena statusu immunologicznego po przebytej ospie wietrznej lub półpaścu. Monitorowanie pacjentów po przeszczepie lub w terapii immunosupresyjnej pod kątem reaktywacji VZV. Rozpoznanie przyczyn zapalenia mózgu, zapalenia rdzenia kręgowego lub innych objawów neurologicznych o niejasnej etiologii.
Materiał Do badania wykorzystuje się płyn mózgowo‑rdzeniowy pobrany w warunkach sterylnych podczas nakłucia lędźwiowego. Próbka powinna być odwirowana, a surowica lub klarowany płyn przechowywana w temperaturze 2‑8 °C i analizowana najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania. Metoda Wykrywanie przeciwciał IgG przeprowadzane jest metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunofluorescencji pośredniej.
Test wykorzystuje antygeny VZV utrwalone na powierzchni płytki, które wiążą specyficzne przeciwciała w próbce. Po dodaniu enzymatycznego podłoża uzyskuje się sygnał koloryzacji proporcjonalny do stężenia przeciwciał. Interpretacja wyników Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał IgG w PMR; nie wskazuje na aktywną lub przeszłą infekcję VZV w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
Wynik dodatni (niski poziom) – niska koncentracja przeciwciał IgG; może oznaczać przebyte, dawno temu zakażenie VZV bez aktualnego zajęcia CNS. Wynik dodatni (wysoki poziom) – podwyższona liczba przeciwciał IgG; sugeruje niedawne lub bieżące zakażenie VZV z możliwym przeniknięciem wirusa do mózgu lub rdzenia. Wynik niejednoznaczny – warto powtórzyć badanie lub wykonać dodatkowe testy (np. PCR VZV w PMR) w celu potwierdzenia aktywności wirusa.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem płynu mózgowo‑rdzeniowego nie wymaga się specjalnej diety ani odstawiania leków, chyba że lekarz zaleci inaczej (np. odstawienie leków przeciwzakrzepowych). Procedura nakłucia lędźwiowego powinna być przeprowadzona w warunkach aseptycznych przez wykwalifikowany personel medyczny.