Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i ilościową ocenę materiału genetycznego wirusa Varicella‑zoster (VZV) w próbkach klinicznych przy użyciu reakcji łańcuchowej polimerazy w czasie rzeczywistym (qPCR). Dzięki temu możliwe jest potwierdzenie aktualnej infekcji, rozróżnienie jej od przeszłej ekspozycji oraz monitorowanie reaktywacji wirusa.
Wskazania kliniczne Diagnostyka pierwotnego zakażenia VZV (ospka wietrzna) u dzieci i dorosłych, szczególnie w przypadkach nietypowej prezentacji skórnej. Potwierdzenie reaktywacji VZV – półpaśca – u pacjentów z czynnikami ryzyka: immunosupresja, podeszły wiek, po przeszczepach organów. Ocena podejrzenia powikłań neurologicznych związanych z VZV, takich jak zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych czy nerwobóle (np.
Monitorowanie pacjentów z ciężkimi, przewlekłymi infekcjami VZV oraz ocena skuteczności terapii przeciwwirusowej (acyklowir, walacyklowir). U osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, test pomaga wykluczyć VZV jako przyczynę nagłych zmian neurologicznych, napadów padaczkowych lub pogorszenia zachowania. Materiał biologiczny Wymaz z pęcherzyków skórnych lub owrzodzeń – najbogatsze źródło wirusa w fazie aktywnej.
Płyn mózgowo‑rdzeniowy (CSF) – wskazany przy podejrzeniu zapalenia CNS. Krew (osocze lub surowica) – przy braku dostępnych wymazów, pozwala na wykrycie wirusowego DNA w krążeniu. Mocz – rzadko stosowany, ale użyteczny przy długotrwałej reekspozycji wirusa. Metoda Wykonywana jest ilościowa reakcja łańcuchowa polimerazy (qPCR) z zestawem primerów i sondy hybrydowej specyficznej dla konserwatywnych regionów genomu VZV, najczęściej genów UL54, ORF62 lub gC.
Analiza odbywa się w czasie rzeczywistym, co umożliwia określenie liczby kopii DNA wirusa na mililitr próbki. Test charakteryzuje się czułością rzędu 10‑100 kopii/ml oraz specyficznością >99 % wobec innych wirusów Herpesviridae. Przygotowanie pacjenta Nie ma wymogów dietetycznych ani farmakologicznych przed pobraniem próbki. W przypadku wymazu należy: Umyć ręce i założyć jednorazowe rękawiczki.
Delikatnie odkażać powierzchnię zmian skórnych, usuwając ewentualny roztocz lub maść. Unikać aplikacji antybiotykowych lub sterylnych kremów na co najmniej 30 min przed pobraniem. Próbki krwi pobiera się do probówek z antykoagulantem (EDTA) lub bez, a płyn mózgowo‑rdzeniowy pobiera się metodą standardowego nakłucia lędźwiowego w warunkach aseptycznych. Wszystkie materiały powinny być transportowane w temperaturze 2‑8 °C i dostarczone do laboratorium w ciągu 24 h.