Cel badania Badanie ma na celu identyfikację małopłytkowości zależnej od antykoagulantu EDTA, czyli sytuacji, w której liczba płytek krwi spada po pobraniu krwi do probówki zawierającej EDTA (np. Dzięki porównaniu wyników uzyskanych w EDTA z wynikami z próbki pobranej w innym antykoagulancie, można rozróżnić prawdziwy niedobór płytek od fałszywego spadku wywołanego agregacją lub rozpadem płytek.
Wskazania kliniczne Niejasne wyniki morfologii krwi wskazujące na małopłytkowość po pobraniu próbki w probówce EDTA. Kontrola pacjentów z podejrzeniem zaburzeń krzepnięcia, chorób autoimmunologicznych, infekcji lub innych stanów hematologicznych. Ocena przyczyn nieprawidłowych wyników w kontekście współistniejących zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, które mogą wiązać się z dysregulacją immunologiczną.
Kontrola jakości laboratoryjnej przy podejrzeniu artefaktu EDTA‑zależnego. Materiał biologiczny Krew pełna pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA – specjalna probówka TromboExact (kod ICD: PLT‑TEX). Próbka kontrolna pobrana do probówki z innym antykoagulantem, najczęściej cytrynianem sodu, lub poddana krótkiej obróbce cieplnej.
Metoda Procedura polega na dwukrotnym oznaczeniu liczby płytek krwi: Etap I – pomiar bezpośredni w probówce EDTA, wykonywany w ciągu 2 h od pobrania, aby uchwycić ewentualny efekt EDTA‑zależny. Etap II – pomiar w probówce kontrolnej (cytrynian) lub po krótkim podgrzaniu próbki, co neutralizuje wpływ EDTA i pozwala uzyskać wartość referencyjną. Porównanie obu odczytów umożliwia stwierdzenie, czy obserwowana małopłytkowość jest rzeczywista, czy jedynie artefaktem.
Interpretacja wyników Brak istotnej różnicy między wynikiem w EDTA a wynikiem kontrolnym – wskazuje na prawdziwą trombocytopenię, wymagającą dalszej diagnostyki hematologicznej. Znaczny spadek liczby płytek w próbce EDTA w stosunku do kontrolnej – świadczy o małopłytkowości zależnej od EDTA; wynik jest fałszywie niski i należy go powtórzyć w probówce z innym antykoagulantem. Próg diagnostyczny: 150 × 10⁹ płyt./L w probówce kontrolnej potwierdza EDTA‑zależną małopłytkowość.
Przygotowanie pacjenta Przygotowanie do badania jest proste i nie wymaga specjalnych ograniczeń: Unikać intensywnego wysiłku fizycznego w ciągu ostatnich 12 godzin. Nie spożywać dużych ilości alkoholu przed pobraniem. Jeśli przyjmowane są leki wpływające na płytki (np. aspiryna, heparyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne), należy o tym poinformować lekarza lub laboratorium.