Cel badaniaPomiar ilości wapnia wydalanego z moczem umożliwia ocenę bilansu wapniowego organizmu, funkcji przytarczyc, procesu mineralizacji kości oraz prawidłowości pracy nerek. Wynik jest przydatny przy rozpoznawaniu stanów takich jak hiperkalciuria, hipokalciuria, kamica nerkowa, a także w ocenie zaburzeń metabolicznych i niektórych chorób neurologicznych, w tym u pacjentów ze spektrum autyzmu, u których często obserwuje się nieprawidłowości witaminy D i metabolizmu wapnia.
Wskazania klinicznemonitorowanie leczenia przy nadczynności lub niedoczynności przytarczyc;rozpoznanie przyczyn podwyższonego wapnia w surowicy (hiperkalcemia) oraz wykluczenie nadmiernego wydalania (hiperkalciuria);ocena ryzyka tworzenia się kamieni nerkowych;diagnostyka chorób kości, takich jak osteoporoza czy osteopetroza;kontrola przebiegu chorób nerek (np.
zespół nerczycowy, zapalenie kłębuszków);monitorowanie stanu metabolicznego u dzieci i młodzieży z ASD, zwłaszcza przy niedoborach witaminy D lub suplementacji;ewaluacja wpływu leków diuretycznych, suplementów wapnia oraz innych czynników wpływających na wydalanie wapnia.
Przygotowanie pacjentaPrzed pobraniem próbki zaleca się:rezygnację z przyjmowania suplementów wapnia oraz leków moczopędnych na co najmniej 24 h przed badaniem;utrzymanie zwykłej diety, ale ograniczenie bardzo bogatych w wapń posiłków w dniu zbierania moczu (szczególnie przy wymazie 24‑godzinowym);przy jednorazowej próbce – oddanie porannego moczu po minimum 8‑godzinnym okresie postu; picie wody jest dozwolone;dokładne zapisanie czasu i objętości zebranego moczu, jeśli wykonywany jest wymaz 24‑godzinny.
MetodaStężenie wapnia w moczu najczęściej oznacza się metodą spektrofotometrii absorpcyjnej w podczerwieni (AAS) lub metodą kolorymetryczną po reakcji z odpowiednim wskaźnikiem (np. W przypadku wymazu 24‑godzinnego wynik podaje się w mg/dL lub mmol/L. Dla jednorazowych próbek często oblicza się stosunek wapń/kreatynina (Ca/Cr), co pozwala skorygować wynik względem objętości moczu.
Alternatywnie można zastosować metodę indukcyjnej plazmy sprzężonej z masą spektrometryczną (ICP‑MS) w laboratoriach o podwyższonej precyzji. Interpretacja wynikówInterpretacja zależy od typu pobranej próbki oraz przyjętych w laboratorium norm referencyjnych.