Cel badania Test ma na celu wyliczenie rzeczywistego stężenia wapnia jonowego w surowicy krwi, eliminując wpływ wahań stężenia albuminy. Dzięki temu uzyskany wynik lepiej odzwierciedla biologicznie dostępny wapń, co jest niezbędne przy ocenie zaburzeń mineralno‑metabolicznych. Wskazania kliniczne Diagnostyka i kontrola hipokalcemii oraz hiperkalcemii. Ocena przyczyn zaburzeń metabolicznych, w tym niewydolności nerek, dysfunkcji przytarczyc oraz nowotworów.
Badanie chorób układu kostnego, takich jak osteoporoza, osteopenia, choroba Pageta. Monitorowanie terapii wapniowo‑witaminowej oraz leków wpływających na gospodarkę wapniową (bisfosfoniany, diuretyki, lit, tiazydyny). Wsparcie diagnostyki zaburzeń immunologicznych i neurorozwojowych, w szczególności u pacjentów z ASD, gdzie nieprawidłowości wapniowe mogą oddziaływać na neuroprzekaźnictwo. Materiał biologiczny Surowica pobrana żylą.
Próbkę należy odwirować w ciągu 30 minut od pobrania i przechowywać w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 24 h przed analizą. Przygotowanie pacjenta Post nie jest obligatoryjny; zaleca się 2‑godzinną przerwę od posiłków oraz napojów bogatych w wapń. Unikać przyjmowania suplementów wapnia i witaminy D oraz leków mogących wpływać na poziom wapnia (np. diuretyki, leki przeciwpadaczkowe) na 24 h przed pobraniem.
Przekazać laboratorium informacje o aktualnie stosowanych lekach i suplementach. Metoda pomiaru Analiza wykonywana jest metodą kolorymetryczną (np. reakcja z ortokrezolatem) lub fotometryczną w automatycznych analyzerach. Algorytm korekcyjny uwzględnia stężenie albuminy: Ca skorygowany = Ca całkowity + 0,8 × (40 g/L – albumina). Wynik podaje się w mmol/L lub mg/dL.
Zakres wartości referencyjnych Norma: 2,20–2,60 mmol/L (8,8–10,4 mg/dL) – wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium. Interpretacja wyników Hipokalcemia (obniżony Ca skorygowany) – może wskazywać na niedobór witaminy D, niewydolność przytarczyc, ostre lub przewlekłe zapalenie, zaburzenia żołądkowo‑jelitowe, ciężką chorobę wątrobową lub zwiększoną utratę wapnia w moczu.
Hiperkalcemia (podwyższony Ca skorygowany) – sugeruje hiperparatyroidyzm, nowotwory z przerzutami do kości, choroby granulomatozowe, nadmierne spożycie wapnia lub przyjmowanie leków podnoszących poziom wapnia (lit, tiazydyny). W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, podwyższone lub obniżone poziomy wapnia mogą modyfikować aktywność kanałów wapniowych w neuronach, wpływać na synaptyczną plastyczność oraz regulację neuroprzekaźników, co ma potencjalny wpływ na objawy ASD.