Cel badania Badanie polega na oznaczeniu całkowitej ilości wapnia wydalanego w moczu podczas 24‑godzinnej zbiórki. Wynik umożliwia ocenę równowagi wapniowej organizmu, identyfikację nadmiernego wydalania (hiperurykurię) oraz pomoc w diagnostyce i monitorowaniu chorób przytarczyc, zaburzeń metabolicznych kości i predyspozycji do kamicy nerkowej.
Wskazania kliniczne Podejrzenie hiperurykurii lub hipourykurii Ocena przyczyn kamieni nerkowych (zwłaszcza kamieni wapniowych) Monitorowanie chorób przytarczyc (przerost przytarczyc, pierwotna hiperparatyreoza) Ocena zaburzeń metabolizmu kości, np.
osteoporozy, osteopetrogenu Kontrola terapii suplementacją wapnia lub witaminy D Badania w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, gdzie nieprawidłowości w metabolizmie minerałów mogą wpływać na układ nerwowy Materiał Dobowa zbiórka moczu – wszystkie oddane w ciągu 24 godzin próbki moczu są zebrane w jednorazowy pojemnik (zwykle 2‑3 l). Całość objętości jest dokładnie zmierzona, a następnie poddana analizie laboratoryjnej.
Metoda Wapń całkowity w moczu oznacza się najczęściej metodą spektrofotometryczną (reakcja z kwasem ortokłonowym) lub techniką spektrometrii absorpcyjnej w podczerwieni (AAS). Wynik podaje się w miligramach na 24 h (mg/24 h) lub w miligramach na kilogram masy ciała na dobę (mg/kg/24 h). Przygotowanie pacjenta Przed rozpoczęciem zbiórki należy unikać wysokich dawek wapnia (np. nabiał, suplementy) oraz leków wpływających na wydalanie wapnia (np.
diuretyki tiazydowe, lit) Pacjent powinien pić zwykłą ilość płynów, ale unikać nadmiernego spożycia napojów wysokozasadowych (np.
napoje gazowane) W pierwszej godzinie zbiórki wyrzuca się pierwszą oddaną mocz, a od tego momentu zbiera się każdą kolejną próbkę do pojemnika, który należy przechowywać w chłodzie (2‑8 °C) lub w lodówce Po upływie 24 h pojemnik zamyka się, miesza zawartość i zapisuje całkowitą objętość Interpretacja wyników Normy zależą od płci, wieku i masy ciała, ale przyjmuje się ogólne przedziały: U dorosłych: 100‑300 mg/24 h U dzieci: 2‑4 mg/kg/24 h Wartości powyżej normy mogą wskazywać na: Hiperkalciurię – zwiększone ryzyko kamicy nerkowej, pierwotną hiperparatyreozę, nadmierną podaż wapnia w diecie lub suplementację Choroby metaboliczne, np.