Cel badania Określenie stężenia wankomycyny w surowicy krwi w celu przeprowadzenia terapeutycznego monitoringu leku (Therapeutic Drug Monitoring – TDM). Badanie umożliwia dostosowanie dawkowania, aby osiągnąć optymalny efekt przeciwbakteryjny przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych, zwłaszcza nefrotoksyczności i ototoksyczności. Wskazania kliniczne Stosowanie wankomycyny w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, w tym zakażeń wywołanych MRSA, Enterococcus spp.
Potrzeba dostosowania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w tym u dzieci i osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których niewłaściwe stężenie leku może wpływać na funkcje organów. Monitorowanie terapii przy długotrwałym podawaniu wankomycyny (np. w profilaktyce pooperacyjnej, leczeniu osteomyelitis). Ocena ryzyka toksyczności (nefro- i ototoksyczność) u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki nefrotoksyczne.
Potwierdzenie prawidłowego wchłaniania i dystrybucji leku po zmianie schematu podania (np. z podania dożylnego na doustne). Metoda Stężenie wankomycyny w surowicy oznacza się najczęściej metodami immunologicznymi, takimi jak: EMIT (Enzyme‑Multiplied Immunoassay Technique) – szybka metoda enzymatyczna. FPIA (Fluorescence Polarization Immunoassay) – technika oparta na polaryzacji fluorescencji.
LC‑MS/MS (chromatografia cieczowa sprzężona z spektrometrią mas) – metoda wysokiej precyzji, stosowana w laboratoriach referencyjnych. Wynik podaje się w mikrogramach na mililitr (µg/mL). Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego – można spożywać posiłki normalnie. Próbkę pobiera się w stanie spoczynku, najczęściej jako próbkę „trough” – 30 min przed podaniem kolejnej dawki wankomycyny, aby uzyskać najniższe stężenie w cyklu dawkowania.
Używa się probówki z odczynnikiem antykoagulacyjnym (np. Po pobraniu krwi należy odczekać 30 min w temperaturze pokojowej, a następnie odwirować (≈1500 g, 10 min) i pobrać surowicę. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek lub w wieku pediatrycznym, czas pobrania próbki może być dostosowany zgodnie z zaleceniami lekarza.
Interpretacja wyników Typowe zakresy terapeutyczne wankomycyny (w zależności od rodzaju zakażenia) wynoszą: Stężenie szczytowe (peak) – 20‑30 µg/mL, pobierane 1‑2 h po zakończeniu infuzji. Stężenie dolne (trough) – 10‑20 µg/mL, pobierane przed kolejną dawką. Wyniki powyżej zakresu terapeutycznego zwiększają ryzyko nefro‑ i ototoksyczności, natomiast wyniki poniżej sugerują ryzyko niepowodzenia leczenia i konieczność zwiększenia dawki.