Cel badania Badanie UIBC (Unsaturated Iron Binding Capacity) określa ilość niesaturowanych miejsc wiązania żelaza na transferynie w surowicy krwi. Wynik ten, w połączeniu z poziomem żelaza w surowicy i całkowitą zdolnością wiązania żelaza (TIBC), pozwala oszacować rezerwy białka transportującego żelazo oraz ocenić równowagę pomiędzy dostępnością żelaza a jego magazynowaniem.
Wskazania kliniczne Diagnostyka niedoboru żelaza (ICD‑10 D50) – wysoki UIBC wskazuje na niską saturację transferyny. Anemie przewlekłe i zapalne (ICD‑10 D63.8) – niski UIBC może świadczyć o zmniejszonej dostępności transferyny w stanach zapalnych. Zaburzenia przemiany żelaza, w tym hemochromatoza (ICD‑10 E83.1) – obniżony UIBC sugeruje nadmiar żelaza w organizmie.
Ocena przyczyn niedokrwistości u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi, przewlekłymi infekcjami lub nowotworami. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np. ASD, PANS/PANDAS) – nieprawidłowy metabolizm żelaza może wpływać na syntezę neuroprzekaźników, mielinizację i funkcje poznawcze; UIBC jest elementem panelu oceny stanu odżywienia i zapalenia. Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał biologiczny: krew żylna, surowica.
Przygotowanie: 8‑godzinny post przed pobraniem krwi; unikanie suplementów żelaza oraz leków wpływających na metabolizm żelaza (np. antybiotyki, hormonalne) przez co najmniej 24 h. Wskazany pobranie w warunkach spoczynkowych, najlepiej rano, aby zminimalizować wpływ diurnych wahań poziomu żelaza. Metoda W surowicy dodaje się nadmiar jonów żelaza, które wiążą się ze wszystkimi dostępnymi miejscami na transferynie.
Następnie mierzy się ilość wolnego, niezwiązanego żelaza przy użyciu odczynnika ferrozyny lub innego kompleksatora, który tworzy barwny kompleks wykrywany spektrofotometrycznie (λ≈560 nm). UIBC jest wyliczane jako różnica pomiędzy całkowitą zdolnością wiązania żelaza (TIBC) a stężeniem żelaza w surowicy. Interpretacja wyników Wysoki UIBC (> 380 µg/dL) – sugeruje niedobór żelaza, niską saturację transferyny; typowy w początkowych stadiach niedokrwistości z niedoboru żelaza.
Obniżony UIBC ( – może wskazywać na stany zapalne, choroby przewlekłe, hemochromatozę lub nadmierne spożycie żelaza. W połączeniu z serum iron i TIBC umożliwia wyliczenie wskaźnika nasycenia transferyny (TSAT = serum iron / TIBC × 100 %). Niska TSAT przy wysokim UIBC potwierdza niedobór żelaza, natomiast niska TSAT przy niskim UIBC sugeruje anemię złośliwą.