Cel badania Badanie UIBC (Unsaturated Iron‑Binding Capacity) służy do wyznaczenia niewykorzystanej zdolności białka transferyny do wiązania żelaza w surowicy. Wynik uzyskuje się jako różnicę pomiędzy całkowitą zdolnością wiązania żelaza (TIBC) a aktualnym stężeniem żelaza, co odzwierciedla liczbę wolnych miejsc na transferynie.
Wskazania kliniczne Rozpoznawanie i rozróżnianie przyczyn anemii (niedobór żelaza vs anemia z chorób przewlekłych); Monitorowanie skuteczności terapii żelazem; Ocena stanu żelaza w chorobach przewlekłych, takich jak niewydolność nerek, stany zapalne czy nowotwory; Diagnostyka hemochromatozy oraz zatrucia żelazem; Badania u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie niedobory żelaza mogą wpływać na funkcje poznawcze, zachowanie i jakość snu.
Materiał i przygotowanie pacjenta Do badania wykorzystuje się krew pobraną z żyły w stanie spoczynku. Zaleca się nocny post trwający co najmniej 8 godzin. Przed pobraniem próbki pacjent powinien unikać: posiłków i napojów (poza wodą) przez minimum 8 h; suplementów żelaza oraz leków wpływających na gospodarkę żelaza (np. antybiotyki, inhibitory pompy protonowej) przez 24 h; intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania.
Metoda pomiarowa Po pobraniu krwi uzyskuje się surowicę, do której dodaje się znaną ilość żelaza. Następnie mierzy się, jaka część tego żelaza zostaje związana przez dostępne miejsca na transferynie. Wynik wyrażany jest w mikrogramach żelaza na decylitr (µg/dl) i obliczany jest jako TIBC minus stężenie żelaza.
Zakresy referencyjne Kobiety (18 lat i więcej): 135 – 392 µg/dl; Mężczyźni (18 lat i więcej): 125 – 345 µg/dl; Dzieci (6 – 17 lat): 150 – 400 µg/dl (wartości mogą się różnić w zależności od laboratorium).
Interpretacja wyników Wartość podwyższona (UIBC powyżej normy) wskazuje na zwiększoną liczbę wolnych miejsc wiązania na transferynie, co najczęściej obserwuje się przy: niedoborze żelaza; zaburzeniach dietetycznych, niedożywieniu; zwiększonym zapotrzebowaniu na żelazo (ciąża, intensywny wzrost).