Cel badania Badanie polega na określeniu ilości enzymu tryptazy (głównie beta‑tryptazy) w surowicy krwi. Podwyższony poziom wskazuje na degranulację mastocytów lub bazofilów, co jest charakterystyczne dla stanów alergicznych, anafilaktycznych oraz chorób związanych z nadmierną aktywnością komórek tucznych. Wskazania kliniczne Potwierdzenie anafilaksji lub ciężkiej reakcji alergicznej po ukąszeniu, podaniu leku, spożyciu pokarmu lub innego czynnika wywołującego.
Diagnostyka i monitorowanie mastocytozy układowej oraz skórnej, w tym zespołu aktywacji komórek tucznych (MCAS). Ocena niejasnych objawów alergicznych, takich jak pokrzywka, obrzęk, duszność, nadmierna śluzowość czy nietypowe reakcje skórne. Wspomaganie diagnostyki chorób autoimmunologicznych i niektórych nowotworów, w których obserwuje się podwyższoną aktywność mastocytów.
Kontrola skuteczności terapii przeciwhistaminowej, glikokortykosteroidowej lub leków stabilizujących mastocyty. Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w szczególności u osób z ASD, gdzie podwyższona aktywność mastocytów może wpływać na zachowanie, sen i wrażliwość sensoryczną. Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły (5–10 ml krwi). Próbka powinna zostać odwirowana w ciągu 30 min od pobrania i przechowywana w temperaturze 2–8 °C.
Analiza powinna być wykonana nie później niż 24 h po pobraniu. W sytuacji podejrzenia anafilaksji zaleca się pobranie kolejnej próbki w przedziale 1–2 h od wystąpienia objawów, aby uchwycić szczytowy wzrost tryptazy. Metoda Stężenie tryptazy oznacza się najczęściej metodą immunochemiczną – testem immunoenzymatycznym ELISA lub immunofluorescencyjnym.
Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko specyficznym epitopom beta‑tryptazy, co zapewnia wysoką czułość (detekcja Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne ani odstawienie leków, chyba że lekarz zaleci inaczej.
W przypadku regularnego przyjmowania leków przeciwhistaminowych lub stabilizujących mastocyty, ich kontynuacja nie wpływa znacząco na wynik, ale informacja o przyjmowanych preparatach powinna być podana w formularzu zlecenia. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zazwyczaj Podwyższony poziom – sugeruje aktywację mastocytów; może wystąpić w anafilaksji, mastocytozie, MCAS, chorobach autoimmunologicznych, niektórych nowotworach (np.