Cel badania Badanie poziomu trypsyny (lub trypsynogenu) w surowicy ma na celu ocenę wydzielania enzymów trzustkowych oraz wykrycie zaburzeń exokrynnej funkcji trzustki. Zwiększone lub zmniejszone stężenie trypsyny może wskazywać na stany zapalne, uszkodzeniowe lub nowotworowe trzustki. Wskazania kliniczne Ostre i przewlekłe zapalenie trzustki – podwyższone stężenie enzymów trzustkowych w surowicy. Ocena funkcji exokrynnej trzustki przy podejrzeniu niewydolności trzustkowej.
Diagnostyka nowotworów trzustki oraz innych zmian ogniskowych trzustki. Monitorowanie przebiegu leczenia chorób trzustki. Wspomagające badanie przy podejrzeniu zespołu niewydolności trzustkowej w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, gdzie zaburzenia trawienia mogą wpływać na ogólny stan zdrowia dziecka. Metoda Stężenie trypsyny oznacza się metodą immunochemiczną (ELISA) lub spektrofotometryczną po aktywacji trypsynogenu w surowicy.
Wynik podaje się w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L) lub jako stosunek do normy laboratoryjnej. Materiał badania Krew żylna pobrana do probówki bez antykoagulantu. Surowica – 1 ml po odwirowaniu próbki. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagane specjalne przygotowanie dietetyczne. Zaleca się jednak unikanie ciężkich posiłków oraz alkoholu w ciągu 12 godzin przed pobraniem, aby nie wpływać na poziom enzymów trzustkowych.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zależy od laboratorium, zwykle 10‑50 U/L (wartości referencyjne podawane są w raporcie). Podwyższony poziom – sugeruje ostre zapalenie trzustki, przewlekłe uszkodzenie trzustki, nowotwór trzustki lub przepuklinę trzustkową. Obniżony poziom – może wskazywać na niewydolność exokrynną trzustki, np. w przebiegu mukowiscydozy, celiakii lub w ciężkich chorobach ogólnoustrojowych.
Uwagi kliniczne W połączeniu z innymi enzymami trzustkowymi (amylaza, lipaza) oraz badaniami obrazowymi (USG, MRI) test trypsyny zwiększa precyzję diagnostyczną. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, zwłaszcza u dzieci z ASD, monitorowanie funkcji trzustki może pomóc w wykryciu problemów z wchłanianiem i odżywianiem, które wpływają na rozwój neurologiczny.