Cel badania Pomiar wolnej trijodotyroniny (FT3) w surowicy krwi umożliwia ocenę rzeczywistej aktywności tarczycowej, ponieważ wolna frakcja hormonu nie jest związana z białkami transportującymi i jest dostępna dla tkanek docelowych. Wskazania kliniczne Rozpoznanie nadczynności tarczycy, w tym izolowanej hiperaktywności T3 (toksicosis T3) oraz podtypów choroby Gravesa-Basedowa. Wykrywanie subkliniczej nadczynności, gdy TSH i FT4 pozostają w normie, ale FT3 jest podwyższone.
Ocena stopnia pierwotnej niedoczynności tarczycy oraz kontrola leczenia lewotyroksyną, aby uniknąć nadmiernego podania. Badania przesiewowe w stanach zwiększonej konwersji T4 do T3, np. w chorobach wątroby, nerek, niedoborach cynku czy przy stosowaniu amiodaronu. Ocena ryzyka nawrotu choroby autoimmunologicznej tarczycy oraz monitorowanie terapii po ablacji lub radiojodoterapii.
Włączenie do panelu diagnostycznego w ocenie zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, gdy istnieje podejrzenie wpływu hormonów tarczycy na rozwój mózgu. Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się rano, po co najmniej 8‑10‑godzinnym poście, przed spożyciem posiłku, kawy, herbaty oraz leków mogących zakłócić wynik (np. suplementy jodu, leki antytarczycowe, biotyna). Unika się intensywnego wysiłku fizycznego i stresu w dniu pobrania.
Materiał biologiczny 2‑5 ml krwi żylnej pobranej do probówki z żelowym separatorem lub innym antykoagulantem, po której następuje odwirowanie i uzyskanie surowicy. Metoda pomiarowa Stosuje się immunochemiczny test oparty na technice elektrochemiluminescencji (ECLIA) lub chemiluminescencji (CLIA). Metoda charakteryzuje wysoką czułość i specyficzność, a jednocześnie jest odporna na zmiany stężenia białek wiążących (tyreoglobulina, albumina).
W niektórych laboratoriach dostępne są także testy oparte na metodzie immunofluorescencji. Zakresy referencyjne (wartości prawidłowe) Noworodki: 2,65‑9,68 pmol/l 0‑3 miesiące: 3,00‑9,28 pmol/l 3‑12 miesięcy: 3,30‑8,95 pmol/l 1‑6 lat: 3,69‑8,46 pmol/l 6‑11 lat: 3,88‑8,02 pmol/l 11‑20 lat: 3,93‑7,70 pmol/l Dorośli: 3,10‑6,80 pmol/l Ciąża (trzecie trymestr): 2,90‑5,70 pmol/l (wartości mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium).
Interpretacja wyników Podwyższone FT3 może sugerować: Aktywną nadczynność tarczycy (toksicosis T3) lub chorobę Gravesa-Basedowa. Przejściowy wzrost po podaniu dużej dawki jodu (np. Wzmożoną konwersję T4 do T3 w wyniku leków (amiodaron, glikokortykosteroidy) lub stanów metabolicznych. Obniżone FT3 może wskazywać na: Pierwotną niedoczynność tarczycy. Zaburzenia konwersji T4 do T3 – np. w chorobach wątroby, nerek, niedoborach cynku, stosowaniu leków antykonwertujących.