Cel badania Badanie ma na celu identyfikację germinalnych (dziedziczonych) wariantów w genie TP53. Mutacje w tym genie są silnie skorelowane z zespołem Li‑Fraumeni, wczesnym występowaniem wielu nowotworów oraz mogą wpływać na rozwój układu nerwowego. Wskazania kliniczne Rodzinne skupisko nowotworów zdiagnozowanych w młodym wieku (np. nowotwory piersi, mięsak, glejaki, nowotwory przytarczyc, białaczki). Podejrzenie lub potwierdzona diagnoza zespołu Li‑Fraumeni (ICD‑10: C80.1).
Wystąpienie nowotworu u pacjenta w wieku Ocena ryzyka nowotworowego u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie niektóre warianty TP53 współwystępują z nieprawidłowościami rozwojowymi. Planowanie profilaktyki onkologicznej oraz monitoringu w rodzinach, w których wykryto patogenne mutacje TP53. Materiał biologiczny Krew pełna (minimum 5 ml) pobrana do probówki z EDTA – zapewnia wysokiej jakości DNA z leukocytów.
W sytuacji przeciwwskazań do pobrania krwi dopuszczalne są próbki śliny lub wymazu z jamy ustnej, które również dostarczają wystarczającej ilości materiału genetycznego. Metoda Analiza DNA przeprowadzana jest przy użyciu jednej z dwóch technik: Tradycyjnego sekwencjonowania metodą Sangera, obejmującego wszystkie eksony i ich granice w genie TP53.
Nowoczesnego sekwencjonowania następnej generacji (NGS) z pełnym pokryciem regionu kodującego oraz intron‑eksonowych granic, co zwiększa czułość wykrywania rzadkich wariantów. Wykryte zmiany klasyfikowane są zgodnie z wytycznymi ACMG (American College of Medical Genetics) i weryfikowane w bazach ClinVar, LOVD oraz COSMIC. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych przygotowań.
Zaleca się jedynie unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości alkoholu w dniu pobrania, aby nie wpływać na integralność próbki krwi. Interpretacja wyników Negatywny (brak patogennej mutacji) – obniżone ryzyko dziedzicznego zespołu nowotworowego; nie wyklucza jednak nowotworów sporadycznych.
Pozytywny (obecność patogennej mutacji) – znacznie podwyższone ryzyko rozwoju charakterystycznych nowotworów Li‑Fraumeni; wskazana jest intensywna opieka onkologiczna, regularne badania przesiewowe oraz testy genetyczne członków rodziny. Wariant o niejasnym znaczeniu klinicznym (VUS) – wymaga dalszej oceny, konsultacji z genetykiem oraz ewentualnego monitorowania w kontekście historii rodzinnej.