Cel badania Badanie ma na celu wykrycie fragmentów DNA pasożyta Toxoplasma gondii w materiale biologicznym przy użyciu techniki reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) w wersji jakościowej. Obecność materiału genetycznego świadczy o aktualnym zakażeniu, które może mieć istotne konsekwencje neurologiczne i rozwojowe. Wskazania kliniczne Potwierdzenie aktywnej infekcji T. gondii u pacjentów z objawami takimi jak gorączka, zapalenie wątroby, zapalenie mózgu czy zapalenie siatkówki.
Diagnostyka zakażenia wrodzonego u noworodków, niemowląt i małych dzieci. Ocena ryzyka reaktywacji u osób z osłabioną odpornością (przeszczepy, choroby autoimmunologiczne, leczenie immunosupresyjne). Badanie u pacjentów z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, w których zakażenie T. gondii może wpływać na przebieg i nasilenie objawów neurologicznych. Monitorowanie skuteczności terapii przeciwpasożytniczej oraz ocena odpowiedzi na leczenie.
Rozpoznanie zakażenia u kobiet w ciąży w celu oceny ryzyka przeniesienia pasożyta na płód. Materiał biologiczny Krew pełna w probówce EDTA – 5 ml (najczęściej stosowany materiał). Surowica – 2 ml (alternatywa, gdy wymagana jest analiza płynu). Płyn mózgowo‑rdzeniowy – 1 ml (w przypadkach podejrzenia zapalenia mózgu lub rdzenia). Amniopłyn, płyn płodowy lub biopsja tkanki (np. 0,5 g) – w sytuacjach specjalistycznych, takich jak podejrzenie zakażenia wrodzonego.
Metoda Po pobraniu próbki DNA jest izolowane przy użyciu standardowych zestawów do ekstrakcji kwasów nukleinowych. Następnie przeprowadzana jest amplifikacja specyficznych, wielokopiiowych sekwencji genowych (najczęściej gen B1 lub 529 bp repeat element) metodą PCR. Test jest oceniany jako jakościowy – wynik podawany jest jako „obecny” (dodatni) lub „nieobecny” (ujemny). Limit wykrywalności wynosi około 1‑5 tachyzoitów na mililitr, co zapewnia wysoką czułość.
Przygotowanie pacjenta Nie ma wymogów specjalnego przygotowania przed pobraniem krwi. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania dużych ilości tłuszczów w ciągu 12 godzin przed pobraniem, aby nie wpływać na jakość próbki. Próbki powinny być transportowane w temperaturze 2‑8 °C i dostarczone do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania. Interpretacja wyników DNA wykryte (wynik dodatni) – potwierdza aktualną obecność T.
W zależności od obrazu klinicznego może wymagać dalszej oceny serologicznej (IgM, IgG) oraz rozpoczęcia leczenia antytoksoplazmoidalnego. DNA nie wykryte (wynik ujemny) – brak dowodów na bieżącą infekcję w badanej próbce. Nie wyklucza przebytej infekcji w przeszłości ani zakażenia o bardzo niskim poziomie pasożyta; w razie silnego podejrzenia zaleca się powtórzenie testu lub użycie innego materiału. zła jakość DNA, obecność inhibitorów PCR lub niewystarczająca ilość materiału.