Cel badania Badanie polega na jednoczesnym oznaczeniu całkowitej zdolności wiązania żelaza (TIBC), stężenia żelaza w surowicy (Fe) oraz niesatysfakcjonowanej zdolności wiązania żelaza (UIBC). Uzyskane wyniki odzwierciedlają ilość wolnej transferyny – białka transportującego żelazo – dostępnej do przyłączenia dodatkowego żelaza z krwi.
Analiza tego zestawu parametrów pozwala na rozróżnienie niedokrwistości spowodowanej niedoborem żelaza, stanu nadmiaru żelaza oraz innych zaburzeń metabolicznych. Wskazania kliniczne Diagnostyka i różnicowanie typów niedokrwistości, w tym mikrocytarnej, hipochromicznej oraz sideroblastycznej. Ocena niedoboru żelaza, szczególnie u dzieci, młodzieży i osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. autyzmem), gdzie deficyt może nasilać objawy behawioralne i poznawcze.
Wykrywanie przeciążenia żelazem, hemochromatozy oraz monitorowanie ryzyka uszkodzenia narządów (wątroba, serce, trzustka). Kontrola gospodarki żelazem w chorobach przewlekłych, takich jak choroby zapalne, niewydolność nerek, nowotwory. kortykosteroidy, hormony tarczycy, hormonalna antykoncepcja) oraz stanów fizjologicznych (ciąża, laktacja) na metabolizm żelaza. Wsparcie w monitorowaniu terapii żelazem oraz w ocenie skuteczności suplementacji.
Przygotowanie pacjenta Próbkę pobiera się rano po co najmniej 8‑godzinnym okresie postu. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania suplementów żelaza, witaminy C lub leków wpływających na metabolizm żelaza w ciągu 24 godzin przed pobraniem krwi. Materiał biologiczny Krew żylna – 2‑3 ml pobrane do probówki bez dodatku antykoagulantu (surowica) lub z heparyną (plazma). Próbka powinna być przetworzona w ciągu 2‑4 godzin od pobrania.
Metoda pomiarowa Stężenie żelaza (Fe) oznacza się metodą wiązania z ferrozyną, a TIBC oraz UIBC wylicza się na podstawie reakcji kompleksu żelazo‑ferrozyna oraz wytrącania żelaza z transferyny. Wyniki podaje się w mikrogramach na decylitr (µg/dl).
Zakres wartości referencyjnych (norma) TIBC: 250‑400 µg/dl Fe (żelazo w surowicy): 60‑170 µg/dl UIBC: 150‑350 µg/dl Interpretacja wyników Zwiększone TIBC najczęściej świadczy o niedoborze żelaza lub o podwyższonej syntezie transferyny, co obserwuje się w: niedokrwistości z niedoboru żelaza, ciąży, stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych, przewlekłych stanach zapalnych.