Cel badania Test transformacji limfocytów (LTT) metodą ELISpot ma na celu wykrycie specyficznej odpowiedzi komórkowej T‑limfocytów na antygeny bakterii Bartonella henselae. Badanie ocenia zdolność limfocytów do wydzielania cytokiny (najczęściej interferonu‑γ) po ponownym zetknięciu z antygenem, co świadczy o wcześniejszej ekspozycji organizmu i aktywacji układu odpornościowego. Wskazania kliniczne Ustalenie przyczyn objawów sugerujących bartonelozę (np.
gorączka, zapalenie węzłów chłonnych, zmiany skórne, objawy neurologiczne). Rozpoznanie przewlekłej lub ukrytej infekcji Bartonella u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, gdzie dysregulacja immunologiczna może nasilać objawy. Ocena odpowiedzi immunologicznej w przypadkach podejrzenia reakcji alergiczno‑autoimmunologicznej po zakażeniu Bartonellą. Wsparcie diagnostyki różnicowej w chorobach zapalnych układu nerwowego (np.
PANS/PANDAS), gdy istnieje podejrzenie roli bakterii Bartonella. Metoda Próbka pełnej krwi pobrana do probówki z antykoagulantem CPDA (citrate‑phosphate‑dextrose‑adenine) jest transportowana do laboratorium w temperaturze 4‑8 °C i analizowana najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania. W laboratorium limfocyty izoluje się, a następnie inkubuje w płytkach ELISpot pokrytych przeciwciałami przeciw interferonowi‑γ.
Do każdej płytki dodaje się wyselekcjonowane antygeny Bartonella henselae. Po określonym czasie inkubacji (zwykle 18‑24 h) wykrywa się miejsca wydzielania cytokiny – tzw. plamki – które są liczone automatycznie. Liczba plamek odzwierciedla liczbę aktywnych komórek T reagujących na antygen.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – zwiększona liczba plamek w porównaniu do kontrolnej (niezainfekowanej) próbki wskazuje na aktywną, specyficzną odpowiedź limfocytów T na Bartonella henselae, co jest mocnym argumentem za wcześniejszą lub trwającą infekcją. Wynik ujemny – brak istotnego wzrostu liczby plamek sugeruje brak wyraźnej odpowiedzi komórkowej; nie wyklucza jednak infekcji, zwłaszcza w przypadkach immunosupresji lub wczesnego stadium choroby.
Wynik nieokreślony – wyniki pośrednie (np. niejednoznaczny wzrost plamek) wymagają powtórzenia testu lub dodatkowych badań serologicznych i mikrobiologicznych. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania – nie jest konieczne pozostawanie na czczo. Próbkę pobiera się z żyły do probówki zawierającej CPDA, co zapewnia stabilność komórek i zapobiega ich krzepnięciu.