Cel badania Test potny, zwany także chlorkotestem, służy do pomiaru koncentracji chlorków w wydzielinie potowej. Podwyższony poziom tego jonu jest charakterystyczny dla mukowiscydozy (CF) oraz niektórych rzadkich zespołów, w których zaburzenia transportu jonowego prowadzą do nadmiernego wydzielania chlorków. Wskazania kliniczne Diagnostyka mukowiscydozy u noworodków, dzieci i dorosłych, zwłaszcza w przypadkach niejednoznacznych wyników testów przesiewowych.
Kontrola przebiegu choroby u pacjentów ze stwierdzonym CF, w tym ocena skuteczności terapii modulującej białko CFTR. Rozpoznanie stanów o podwyższonym stężeniu chlorków w pocie, takich jak niektóre odmiany zespołu Barttera czy wybrane zaburzenia endokrynologiczne (np.
U dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których występują nawracające infekcje układu oddechowego, niejasna utrata masy ciała lub chroniczne problemy trawienne – test pozwala wykluczyć współistniejącą mukowiscydozę. Materiał biologiczny Pocenie pobrane metodą pilokarpiny‑iontoforezy, znanej jako test Gibson‑Cooke.
Do zbierania używa się specjalnych filtrów papierowych, szklanych płytek lub jednorazowych pojemników, które umożliwiają precyzyjne określenie masy pobranego potu (minimum 75 mg). Metoda Procedura składa się z trzech głównych etapów: Stymulacja potowa – na wybranej powierzchni skóry (zazwyczaj przedramienia) aplikuje się żel zawierający pilokarpinę, a następnie przy pomocy niewielkiego prądu elektrycznego (iontoforeza) indukuje się intensywne pocenie się przez około 30 minut.
Pobranie potu – wydzielina gromadzona jest na filtrze lub w pojemniku; po zakończeniu stymulacji odczytuje się masę pobranego potu i przygotowuje próbkę do analizy. Analiza chlorkowa – stężenie chlorków oznacza się metodą kolorymetryczną (np. reakcja z azotanem rtęci) lub metodą elektrochemiczną (coulometria). Wynik wyrażany jest w milimolach na litr (mmol/L). Przygotowanie pacjenta Nie wymaga głodówki ani specjalnej diety przed badaniem.
W ciągu 24 h przed testem należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, gorących kąpieli oraz sauny. Skóra w miejscu pobrania musi być wolna od kremów, maści, dezodorantów oraz innych substancji topikalnych. U małych dzieci zaleca się zapewnienie spokojnego otoczenia, aby uniknąć emocjonalnego pocenia się, które może zafałszować wynik. Osoby uczulone na pilokarpinę lub z chorobą serca powinny skonsultować się z lekarzem przed przystąpieniem do testu.