Cel badania Badanie genetyczne ma na celu wykrycie najczęściej występujących polimorfizmów w genie MTHFR (metylotetrahydrofolian reduktaza), a konkretnie wariantów C677T (rs1801133) i A1298C (rs1801131). Zmiany te mogą obniżać aktywność enzymu, co prowadzi do podwyższonego poziomu homocysteiny oraz zaburzeń w przekształcaniu kwasu foliowego w jego aktywną formę (5‑metylotetrahydrofolian).
Wskazania kliniczne Ocena ryzyka hiperkhomocysteinemii i związanych z nią chorób sercowo‑naczyniowych. Diagnostyka przy niejasnych przyczynach zaburzeń neuropsychiatrycznych, w tym autyzmu (ASD), zespołu PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń neurorozwojowych. Wspomaganie decyzji terapeutycznych w zakresie suplementacji kwasu foliowego, witaminy B12 i B6. Badanie w kontekście niepłodności, poronień oraz powikłań ciąży.
Rozpoznanie rzadkiej niedoboru enzymu MTHFR (ICD‑10 E83.3 – Zaburzenia metabolizmu folianów). Materiał biologiczny Do analizy używa się krwi pełnej pobranej do probówki EDTA (5–10 ml). Alternatywnie dopuszczalne jest pobranie wymazu z policzka (DNA buforowane w probówce transportowej).
Metoda DNA jest izolowane z pobranego materiału, a następnie poddawane jest amplifikacji metodą PCR (łańcuchowej reakcji polimerazy) z użyciem specyficznych starterów dla regionów obejmujących pozycje 677 i 1298. Wykrycie mutacji odbywa się przy pomocy: Analizy restrykcyjnej (RFLP) – enzymy restrykcyjne rozcinają PCR‑produkt w miejscu mutacji. Sequencjonowania Sangerowskiego – bezpośrednie odczytanie sekwencji nukleotydowej.
Real‑time PCR z sondami fluorescencyjnymi – szybka identyfikacja alleli. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania dużych ilości alkoholu w dniu pobrania krwi, aby nie wpływać na poziom homocysteiny, co może wprowadzać w błąd interpretację wyników klinicznych. Interpretacja wyników Wynik podaje genotyp dla każdego z badanych wariantów: CC (C677T) – prawidłowa aktywność enzymu.
CT – zmniejszona aktywność (~35 % enzymu), podwyższony poziom homocysteiny przy nieodpowiedniej diecie. TT – znacznie obniżona aktywność (~15 % enzymu), zwiększone ryzyko hiperkhomocysteinemii. Analogicznie dla A1298C: AA (norma), AC (umiarkowane obniżenie), CC (znaczące obniżenie). Wyniki należy interpretować w kontekście poziomu homocysteiny we krwi oraz historii klinicznej pacjenta.