Cel badania Test kompleksowy stanu funkcjonalności jelita ma na celu całościową ocenę pracy przewodu pokarmowego na podstawie próbki kału. Analiza obejmuje: pH kału – wskaźnik równowagi kwasowo‑zasadowej w jelicie Profil mikrobioty – ilościowy i jakościowy opis bakterii, grzybów oraz wirusów Obecność niestrawionych fragmentów pokarmowych (np.
tłuszcz, białko, węglowodany) Markery stanu zapalnego, takie jak kalprotektyna, immunoglobulina A (sIgA) oraz elastaza Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) – metabolity bakteryjne wpływające na układ nerwowy Wynik pozwala na identyfikację dysbiozy, nietolerancji pokarmowych, zaburzeń wchłaniania oraz przewlekłego zapalenia jelit, które mogą mieć wpływ na objawy neurologiczne i zachowania u osób z autyzmem, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne Przewlekłe dolegliwości żołądkowo‑jelitowe (bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, zaparcia) Objawy nietolerancji pokarmowych lub alergii pokarmowych Utrata masy ciała lub niewystarczający przyrost w okresie rozwoju Objawy sugerujące zapalenie jelit (np.
podwyższony poziom kalprotektyny) Problemy neurologiczne lub behawioralne współistniejące z zaburzeniami jelitowymi u pacjentów z ASD, PANS/PANDAS, ADHD, zaburzeniami rozwojowymi Monitorowanie efektów terapii probiotykowej, dietetycznej lub farmakologicznej Metoda Próbka kału jest pobierana w warunkach sterylnych i poddawana szeregowi analiz laboratoryjnych: Pomiar pH przy użyciu elektronicznego pH‑metru Sequencjonowanie 16S rRNA w celu określenia składu mikrobioty Testy enzymatyczne (np.
elastaza, amylaza) wykrywające niewłaściwe trawienie ELISA na kalprotektynę i sIgA jako markery zapalenia i bariery jelitowej Chromatografia gazowa‑spektrometria masowa (GC‑MS) do oznaczania SCFA Przygotowanie pacjenta Aby wyniki były wiarygodne, należy zastosować następujące zalecenia przed pobraniem próbki: Unikać antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych i probiotyków przez co najmniej 14 dni Nie przyjmować suplementów żelaza, wapnia ani wysokobłonnikowych preparatów przez 7 dni Powstrzymać się od spożywania alkoholu i intensywnych posiłków tłustych w dniu pobrania W dniu pobrania nie stosować preparatów przeczyszczających ani środków przeczyszczających jelito Próbkę należy zebrać w czystym pojemniku z zamknięciem, unikać kontaktu kału z wodą lub papierem toaletowym Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w temperaturze 2‑8 °C, najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania Interpretacja wyników Interpretacja opiera się na zestawieniu poszczególnych parametrów: pH – wartość poniżej 5,5 sugeruje nadmierną fermentację lub zakażenie, powyżej 7,5 może wskazywać na zaburzenia wydzielania kwasów żołądkowych.
Mikrobiota – obniżona różnorodność, zwiększona liczba patogennych gatunków (np. Clostridium difficile) lub brak korzystnych bakterii (Bifidobacterium, Lactobacillus) wskazuje na dysbiozę. Markery zapalne – podwyższona kalprotektyna (> 50 µg/g) i/lub sIgA świadczą o aktywnym procesie zapalnym w błonie śluzowej jelita. SCFA – niskie stężenia kwasów małochloronowych (np. maślany, propionowy) mogą być powiązane z zaburzeniami metabolicznymi i neurologicznymi.