Cel badania Test immunoblot ANA/ENA ma na celu wykrycie i identyfikację autoprzeciwciał przeciwjądrowych (ANA) oraz przeciwciał przeciwko wybranym antygenom ENA (Extractable Nuclear Antigens) w surowicy krwi. Analiza obejmuje 16 specyficznych antygenów, co pozwala na szczegółowe rozpoznanie chorób autoimmunologicznych tkanki łącznej oraz ich różnicowanie.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zespołu rozszerzonego rumienia skórno-tłuszczowego (SLE) – ICD‑10 M32 Dermatomialgia, zapalenie mięśni – ICD‑10 M33 Zespół Sjögrena – ICD‑10 M35.0 Sarkoidoza, zapalenie naczyń – ICD‑10 M31‑M33 U osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD, PANS/PANDAS) występującymi współistniejące objawy autoimmunologiczne, takie jak zmiany skórne, bóle stawów czy zmęczenie Monitorowanie przebiegu i skuteczności leczenia chorób autoimmunologicznych Metoda Badanie przeprowadzane jest metodą immunoblotu, w której na nitrocelulozowej membranie umieszczone są 16 wyselekcjonowanych antygenów (np.
dsDNA, Sm, RNP/Sm, SSA/Ro‑52, SSA/Ro‑60, SSB/La, Scl‑70, Jo‑1, CENP‑B, PCNA, dsRNA, histon‑H2A, histon‑H2B, histon‑H3, histon‑H4, Ku). Surowica pacjenta jest rozcieńczana i inkubowana z membraną; jeśli w próbce występują przeciwciała, wiążą się one z odpowiednimi antygenami. Po dodaniu znakowanego przeciwciała wtórnego i substratu uzyskuje się widoczne linie, które są oceniane pod kątem obecności i intensywności reakcji.
Interpretacja wyników Negatywny wynik – brak wykrywalnych autoprzeciwciał; nie wyklucza jednak wczesnych stadiów choroby autoimmunologicznej. Pozytywny wynik – obecność linii odpowiadających konkretnym antygenom wskazuje na obecność autoprzeciwciał o określonej specyficzności. Przykładowo: Linia przeciw dsDNA – silny wskaźnik SLE. Linie przeciw SSA/Ro i SSB/La – sugerują zespół Sjögrena lub podtyp SLE. Linia przeciw Scl‑70 – charakterystyczna dla sklerodermii.
Linia przeciw Jo‑1 – wskazuje na zapalenie mięśniowo‑skórne. Intensywność linii (słaba, umiarkowana, silna) może pomóc w ocenie aktywności choroby, ale wymaga korelacji z kliniką i innymi badaniami laboratoryjnymi. Przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się 2‑3 ml krwi żylnej, najczęściej w probówce bez dodatku antykoagulantu (surowica). Nie jest wymagana głodówka ani specjalne przygotowanie dietetyczne.