Cel badania Badanie określa koncentrację jonów sodu (Na⁺) w surowicy krwi, co jest kluczowe dla oceny stanu nawodnienia, równowagi kwasowo‑zasadowej oraz prawidłowego funkcjonowania komórek nerwowych i mięśniowych. Wynik pomaga w diagnozowaniu i monitorowaniu chorób, w których dochodzi do zaburzeń gospodarki sodowej.
Wskazania kliniczne objawy odwodnienia lub nadmiernego nawodnienia organizmu, obrzęki, niewydolność serca, przewlekła choroba nerek, nadciśnienie tętnicze i jego leczenie, zaburzenia hormonalne wpływające na gospodarkę sodową (np.
niewydolność kory nadnerczy, zespół Cushinga), monitorowanie terapii diuretycznej, podawania roztworów soli, ocena przyczyn zaburzeń neurologicznych, w tym w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, takich jak ASD czy PANS/PANDAS, gdzie nieprawidłowy poziom sodu może wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego. Metoda Stężenie sodu oznacza się najczęściej metodą elektrody jonoselektywnej (ISE) lub spektrometrią płomieniową.
Próbka pobierana jest z żyły w postaci surowicy po odwirowaniu krwi. Analiza jest szybka, precyzyjna i wymaga jedynie niewielkiej objętości materiału. Interpretacja wyników Norma: 135–145 mmol/L (wartość może nieznacznie różnić się w zależności od laboratorium).
Hiponatremia (Na⁺ może wynikać z nadmiernego przyjmowania wody, niewydolności serca, marskości wątroby, zespołu nieadekwatnego wydzielania ADH, chorób nerek, stosowania leków (diuretyki, SSRI) lub zaburzeń hormonalnych. Hipernatremia (Na⁺ > 145 mmol/L): wskazuje na utratę wody przewyższającą utratę sodu (np. w wyniku biegunki, wymiotów, gorączki), niewłaściwe podawanie roztworów soli, cukrzycę mocznikową lub niewydolność kory nadnerczy.
Wyniki poza zakresem normy wymagają dalszej oceny klinicznej i ewentualnie dodatkowych badań (np. osmolalność osocza, poziom potasu, aldosteronu, ADH). Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagana specjalna dieta przed pobraniem krwi, choć zaleca się unikanie nadmiernego spożycia płynów w ciągu kilku godzin przed badaniem, aby nie zafałszować wyniku. Próbka pobierana jest z żyły, a następnie pozostawia się ją do odwirowania w celu uzyskania surowicy.