Cel badania Pomiar stężenia sodu w moczu zebranym w ciągu 24 godzin pozwala ocenić, jak organizm reguluje gospodarkę sodową i wodną. Analiza ta dostarcza informacji o funkcjonowaniu nerek, o stanie objętościowym organizmu oraz o ewentualnych zaburzeniach równowagi elektrolitowej. Wskazania kliniczne Ocena przyczyn obrzęków i zatrzymywania płynów. Diagnostyka i monitorowanie niewydolności nerek, zwłaszcza w chorobach przewlekłych.
Rozpoznanie zaburzeń gospodarki sodowo‑wodnej, np. Kontrola leczenia diuretycznego oraz terapii substytucyjnej sodu. Ocena przyczyn nadciśnienia tętniczego z elementem niewydolności nerek. Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, gdy istnieje podejrzenie wpływu dysbalansu elektrolitowego na funkcje poznawcze i zachowanie. Metoda Pacjent zbiera całą objętość moczu wydalanego w ciągu 24 godzin w specjalnym pojemniku.
Po zakończeniu zbiórki próbka jest poddawana analizie chemicznej metodą jonoselektywnej elektrody lub spektrometrii masowej, co pozwala określić stężenie sodu (mmol/L) oraz wyliczyć całkowitą ilość wydalonego sodu (mmol/24 h). Przygotowanie pacjenta Przed rozpoczęciem zbiórki należy wypróżnić pęcherz i odnotować czas rozpoczęcia. W trakcie 24‑godzinnej zbiórki nie wolno pomijać żadnej mikcji; wszystkie oddane objętości należy dodać do pojemnika.
W przypadku przyjmowania leków diuretycznych lub suplementów sodu, lekarz może zalecić ich odstawienie lub kontynuację – decyzja powinna być podjęta przed pobraniem próbki. Nie należy spożywać nadmiernych ilości soli przed i w trakcie zbiórki, chyba że lekarz zleci inaczej. Interpretacja wyników Wynik podawany jest jako stężenie sodu w moczu (mmol/L) oraz całkowita ilość sodu wydalonego w ciągu doby (mmol/24 h).
Typowe wartości referencyjne: Stężenie sodu w moczu: 40‑220 mmol/L (zależne od diety i stanu nawodnienia). Całkowita ilość sodu w 24 h: 100‑260 mmol/24 h. Wartości poniżej normy mogą wskazywać na zwiększone zatrzymywanie sodu (np. niewydolność serca, marskość wątroby) lub niewystarczające spożycie sodu. Wartości powyżej normy sugerują zwiększone wydalanie sodu, co może być spowodowane stosowaniem diuretyków, chorobą Addisona, bądź nadmiernym spożyciem soli.
Kod ICD Badanie oznaczone jest kodem ICD‑10 O35, który w systemie klasyfikacji odnosi się do monitorowania i diagnostyki stanów wpływających na równowagę elektrolitową i płynową organizmu. Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Elektrolitowa homeostaza, w tym prawidłowy poziom sodu, ma wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego.