Cel badania Analiza ma na celu zmierzenie koncentracji jonów sodu (Na⁺) w surowicy krwi. Wynik dostarcza informacji o stanie gospodarki wodno‑elektrolitowej, efektywności pracy nerek, aktywności układu hormonalnego (np. wazopresyny, aldosteronu) oraz o ewentualnych zaburzeniach, które mogą oddziaływać na układ nerwowy.
Wskazania kliniczne objawy sugerujące odwodnienie lub nadmierne zatrzymywanie płynów – obrzęki, pragnienie, wahania ciśnienia tętniczego; zaburzenia równowagi sodowo‑potasowej, w tym hiponatremia i hipernatremia; choroby nerek, wątroby lub serca, które mogą modyfikować bilans płynów; nieprawidłowa regulacja hormonalna – nadmiar lub niedobór wazopresyny (ADH) oraz aldosteronu; monitorowanie leczenia diuretycznego, podawania płynów dożylnych oraz leków wpływających na poziom sodu; ocena stanu elektrolitowego u dzieci i dorosłych z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, u których zwiększone jest ryzyko zaburzeń metabolicznych; przygotowanie do zabiegów chirurgicznych lub intensywnej terapii, gdzie kontrola elektrolitów jest kluczowa.
Materiał biologiczny Jednorazowa próbka krwi pobrana do probówki bez antykoagulantu (dla uzyskania surowicy) lub z dodatkiem EDTA (dla osocza). Próbka powinna być przetworzona w ciągu 2 godzin od pobrania, aby uniknąć zmian stężenia elektrolitów.
Metoda Stężenie sodu wyznacza się najczęściej przy użyciu: elektrody jonoselektywnej (ISE) – metoda oparta na pomiarze potencjału elektrycznego wywołanego przez jony Na⁺; techniki płomieniowo‑fotometrycznej – pomiar emisji światła po wzbudzeniu próbki w płomieniu.
Obie techniki charakteryzują się wysoką precyzją, krótkim czasem analizy (zwykle Interpretacja wyników Norma: 135‑145 mmol/L (również podawane jako 135‑145 mEq/L); Hiponatremia ( Hipernatremia (> 145 mmol/L) – wskazuje na odwodnienie, utratę wody z przewodu pokarmowego (biegunka, wymioty), cukrzycę mocznikową, niewłaściwą podaż sodu w diecie lub zaburzenia wydzielania aldosteronu; Wartości odstające od normy powinny być skorelowane z dodatkowymi badaniami, takimi jak potas, kreatynina, osmolalność osocza, a także z oceną kliniczną pacjenta.
Przygotowanie pacjenta Badanie nie wymaga długotrwałego postu. Zaleca się jedynie unikanie spożywania dużych ilości soli w posiłkach bezpośrednio przed pobraniem krwi (minimum 2 godziny), aby nie zakłócić wyniku. Pacjent powinien być w stanie spoczynku, a pobranie krwi – w warunkach standardowych.