Cel badania Screening podstawowy substancji psychoaktywnych w próbce włosów ma na celu wykrycie i semi‑ilościową ocenę najczęściej nadużywanych narkotyków oraz leków psychotropowych. Test umożliwia określenie, czy w organizmie pacjenta występowały substancje psychoaktywne w okresie od 1 do 3 miesięcy przed pobraniem próbki. Wskazania kliniczne Ocena użycia substancji psychoaktywnych w diagnostyce zaburzeń używania substancji (ICD‑10: F10‑F19).
Wsparcie diagnostyki współistniejących zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD), PANS/PANDAS, gdy istnieje podejrzenie wpływu substancji na zachowanie, funkcje poznawcze lub nasilenie objawów. Monitorowanie skuteczności terapii odstawienia lub programów rehabilitacyjnych. Ocena ryzyka interakcji lekowych w terapii farmakologicznej pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi. w sprawach o zdolność do prowadzenia pojazdów). Materiał biologiczny Próbka włosów – 3‑5 mg (ok.
1 cm długości) pobrana z tylniej części głowy (obszar potyliczny). Włosy powinny mieć długość co najmniej 3 cm, co zapewnia analizę obejmującą ok. Metoda Analiza przeprowadzana jest przy użyciu technik wysokiej rozdzielczości, najczęściej: Chromatografia gazowa sprzężona z spektrometrią mas (GC‑MS) – standardowa metoda dla większości narkotyków i ich metabolitów.
Chromatografia cieczowa z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS) – stosowana w przypadku substancji mniej lotnych (np. niektóre opioidy, benzodiazepiny).
Wyniki podawane są w jednostkach ng/mg włosa i obejmują: Kannabinoidy (THC, 11‑OH‑THC, THC‑COOH) Opioidy (morfina, kodeina, heroina, metadon, buprenorfina) Stymulanty (amfetamina, metamfetamina, MDMA, kokaina, benzylocykloheksanon) Leki psychotropowe (benzodiazepiny, barbiturany, leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki) Przygotowanie pacjenta Nie wymaga postojowego (fasting).
Pacjent powinien unikać: Mycia, farbowania, trwałej ondulacji włosów w okresie 30 dni przed pobraniem próbki – zabiegi te mogą wpływać na koncentrację analitu. Stosowania produktów do stylizacji zawierających substancje chemiczne (np. żele, lakiery) bezpośrednio przed pobraniem, aby nie zakłócić analizy. W przypadku wątpliwości co do ostatnich zabiegów kosmetycznych, należy poinformować laboratorium.