Cel badaniaBadanie ma na celu wykrycie w próbce moczu obecności metabolitów najczęściej stosowanych narkotyków i substancji psychoaktywnych.
Jest to test przesiewowy, pozwalający szybko określić, czy pacjent był narażony na działanie tych substancji.Wskazania kliniczneMonitorowanie stosowania substancji psychoaktywnych u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, które mogą wymagać dodatkowej oceny wpływu używek na zachowanie i funkcje poznawcze.Ocena ryzyka narażenia na narkotyki w sytuacjach kryzysowych, wypadkach, czy w kontekście leczenia farmakologicznego.Weryfikacja wyników wywiadu dotyczącego używania substancji psychoaktywnych.Kontrola przestrzegania zaleceń terapeutycznych w programach odwykowych.MetodaTest wykonywany jest metodą immunochromatograficzną (paski testowe) lub spektrometrią mas (GC‑MS, LC‑MS/MS) w zależności od wymagań laboratoryjnych.
Test immunochromatograficzny pozwala na szybkie wykrycie metabolitów takich jak:Amfetamina i jej pochodneKokainaMarihuana (THC‑COOH)Opioidy (morfina, kodeina, heroina)BenzodiazepinyMetamfetaminaW przypadku wyniku dodatniego, zaleca się potwierdzenie metodą chromatograficzną o wyższej czułości i specyficzności.Interpretacja wynikówWynik ujemny – nie wykryto metabolitów badanych narkotyków w próbce moczu.
Nie wyklucza jednak użycia substancji poza okresem detekcji (zwykle 1‑5 dni, zależnie od narkotyku i dawki).Wynik dodatni – wykryto metabolity jednej lub kilku substancji. Wynik należy interpretować w kontekście historii klinicznej, możliwych leków kontrolowanych oraz potencjalnych fałszywych pozytywów (np. niektóre leki mogą interferować z testem immunologicznym).
Potwierdzenie metodą chromatograficzną jest wskazane przed podjęciem decyzji klinicznej.Przygotowanie pacjentaPróbka moczu powinna być pobrana w warunkach higienicznych, najlepiej w laboratorium lub przy użyciu sterylnych pojemników. Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani farmakologicznego, jednak należy poinformować pacjenta o konieczności unikania intensywnego spożycia płynów przed pobraniem, aby nie rozcieńczyć próbki.