Cel badania Badanie ma na celu identyfikację szerokiego spektrum substancji psychoaktywnych – w tym leków, narkotyków, środków odurzających oraz ich metabolitów – w próbce moczu. Dzięki wykryciu ponad 4000 związków możliwe jest ustalenie, czy pacjent był narażony na substancje o działaniu neurotoksycznym, które mogą wpływać na rozwój neurologiczny, w tym u osób z ASD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne Podejrzenie nadużywania leków lub substancji psychoaktywnych o nieznanym składzie. Ocena ekspozycji na środki odurzające w sytuacjach kryzysowych, wypadkach, czy w środowisku domowym. Badania kontrolne w ramach programów rehabilitacyjnych i monitoringu terapeutycznego. Weryfikacja niepożądanych reakcji neurologicznych u pacjentów z ASD, PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Postępowania sądowo‑medyczne oraz ocena toksykologiczna w przypadkach nagłych. Materiał biologiczny Próbka moczu (minimum 30 ml) pobrana w warunkach sterylnych, przechowywana w temperaturze 2‑8 °C i dostarczona do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania. Metoda Analiza przeprowadzana jest w dwóch etapach: Wstępne przesiewowe oznaczanie przy użyciu technik immunochemicznych (immunoenzymatyczne testy szybkie), które wykrywają najważniejsze klasy substancji.
Potwierdzenie i szczegółowa charakterystyka wykrytych związków metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS), zapewniającą wysoką czułość (LOD ≤ 0,1 ng/ml) i specyficzność. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem moczu nie jest wymagana specjalna diety ani odstawienie leków, chyba że lekarz zleci inaczej w celu uniknięcia fałszywie dodatnich wyników (np. w przypadku przyjmowania leków przeciwbólowych zawierających opioidy).
Pacjent powinien unikać intensywnego spożycia płynów w ciągu 2 h przed pobraniem, aby nie rozcieńczyć próbki. Interpretacja wyników Wynik podawany jest jako obecność/nieobecność poszczególnych grup substancji oraz, w przypadku potwierdzenia, jako stężenie wykrytego związku (ng/ml). Interpretacja wymaga uwzględnienia: Okna detekcji charakterystycznego dla danej substancji (czas od przyjęcia do wykrywalności w moczu).
Możliwości krzyżowej reaktywności w testach immunochemicznych, które mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie. Kontekstu klinicznego pacjenta, w tym przyjmowanych leków, suplementów oraz potencjalnej ekspozycji środowiskowej. W razie wykrycia substancji o działaniu neurotoksycznym lub wpływających na układ nerwowy, lekarz może zalecić dalsze badania, m.in. ocenę funkcji neurologicznej, monitorowanie poziomów metabolitów w kolejnych próbkach oraz konsultację z specjalistą ds.