Cel badania Określenie stężenia komponentu C5 w surowicy krwi pozwala ocenić funkcjonowanie szlaku klasycznej i alternatywnej drogi układu dopełniaczego. Badanie służy wykryciu: niedoboru C5 (ICD‑10 D80.0 – Deficyt komponentu dopełniacza C5), zwiększonej aktywacji dopełniacza, co może towarzyszyć chorobom zapalnym, autoimmunologicznym oraz stanom neurozapalnym, monitorowania skuteczności terapii immunosupresyjnej lub antybiotykowej.
Wskazania kliniczne powtarzające się lub nawracające zakażenia meningokokowe, pneumokokowe lub Haemophilus influenzae, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, rozpoznanie i klasyfikacja pierwotnych niedoborów dopełniacza, ocena aktywacji układu dopełniaczowego w chorobach autoimmunologicznych (np.
toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie naczyń), badanie stanu zapalnego w chorobach neurorozwjowych, w tym w spektrum autyzmu (ASD), PANS/PANDAS, gdzie nadmierna aktywacja dopełniacza może wpływać na procesy neurozapalne, monitorowanie pacjentów poddawanych terapii immunomodulującej (np. Metoda Stężenie C5 oznacza się najczęściej metodą immunonefelometrii lub testem immunoturbidymetrycznym, które opierają się na reakcjach przeciwciał monoklonalnych wiążących się z C5.
Alternatywnie możliwe jest zastosowanie testu ELISA (enzymatycznego immunoenzymatycznego). Wszystkie techniki zapewniają wysoką czułość (dolna granica wykrywalności ≈0,5 mg/dl) i precyzję.
Interpretacja wyników Obniżone stężenie C5 (poniżej normy laboratoryjnej, zazwyczaj Wzrost poziomu C5 (powyżej górnej granicy normy, zwykle > 150 mg/dl) wskazuje na aktywację układu dopełniaczego, co obserwuje się w stanach zapalnych, chorobach autoimmunologicznych, sepsie oraz w niektórych zaburzeniach neurozapalnych. Wynik prawidłowy – mieści się w przedziale referencyjnym (zazwyczaj 70‑150 mg/dl) i wyklucza istotne zaburzenia dopełniacza.
Przygotowanie pacjenta Do pobrania wymagana jest krew żylna – surowica. Nie jest konieczne zachowanie postu; pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen) na 24 h przed pobraniem, aby nie wpływać na poziom aktywacji dopełniacza. Próbkę należy pobrać w probówce bez antykoagulantu, odczekać 30 min w temperaturze pokojowej, a następnie odwirować w celu uzyskania czystej surowicy.