Cel badania Określenie stężenia serotoniny (5‑hydroksytryptaminy) w osoczu żylnej krwi. Serotonina pełni kluczowe funkcje w regulacji nastroju, snu, apetytu, funkcji poznawczych oraz procesów rozwojowych mózgu. Pomiar jej poziomu pozwala wykryć zarówno niedobory, jak i nadmierne stężenia, co ma znaczenie diagnostyczne w wielu stanach klinicznych.
Wskazania kliniczne Ocena zaburzeń serotoniny w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD), zespołu PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń rozwojowych. Diagnostyka i monitorowanie zespołu serotoninowego (np. zespół serotoninowy wywołany lekami). Rozpoznanie zespołu karcynogennych guzów neuroendokrynnych (np. carcinoid) wydzielających serotoninę. Ocena przyczyn objawów depresyjnych, lękowych, zaburzeń snu oraz zaburzeń apetytu.
Badanie przy podejrzeniu zaburzeń metabolicznych tryptofanu i jego szlaku (np. Kontrola terapii lekami wpływającymi na układ serotoninowy (SSRI, MAO‑inhibitory, tryptany). Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał biologiczny: Krew żylna pobrana do probówki zawierającej antykoagulant EDTA, następnie odwirowana w celu uzyskania osocza.
Przygotowanie pacjenta: Pacjent powinien być na czczo (minimum 8‑10 h) – jedzenie i napoje (z wyjątkiem wody) mogą podwyższyć poziom serotoniny. Unikać spożycia pokarmów bogatych w tryptofan (np. ser, mięso, orzechy, banany) oraz suplementów zawierających 5‑HTP lub L‑tryptofan w dniu pobrania. Wstrzymać przyjmowanie leków wpływających na układ serotoninowy (SSRI, SNRI, tryptany, MAO‑inhibitory) po konsultacji z lekarzem, zazwyczaj na 24‑48 h przed pobraniem.
Próbkę pobrać w godzinach porannych (najlepiej między 7:00 a 9:00), aby zminimalizować wpływ rytmu dobowego. Po pobraniu natychmiast schłodzić probówkę (4 °C) i dostarczyć do laboratorium w ciągu 2 h; w przeciwnym razie należy zamrozić osocze w temperaturze –20 °C. Metoda Stężenie serotoniny w osoczu określa się najczęściej metodą chromatografii cieczowej wysokiej wydajności (HPLC) z detekcją elektrochemiczną lub metodą LC‑MS/MS.
Przed analizą osocze poddawane jest deproteinizacji (np. z użyciem kwasu metachlorofenowego) oraz ekstrakcji ciecz‑ciecz, co zapewnia wysoką czułość i specyficzność pomiaru. Interpretacja wyników Poziom prawidłowy: zależy od laboratorium, typowo 50‑200 ng/mL (lub 0,2‑0,8 µmol/L). Wartości mieszczące się w tym przedziale uznaje się za prawidłowe.