Cel badania Określenie stężenia serotoniny w dobrowolnej 24‑godzinnej zbiórce moczu (DZM) ma na celu ocenę poziomu tego ważnego neuroprzekaźnika oraz jego metabolitów w organizmie. Serotonina odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju, snu, apetytu, a także w rozwoju i funkcjonowaniu układu nerwowego. Wskazania kliniczne Diagnoza i monitorowanie zaburzeń serotoniny, takich jak zespół serotoninowy lub niedobór serotoniny.
Ocena przyczyn objawów neuropsychiatrycznych: lęk, depresja, zaburzenia zachowania, problemy ze snem. Badania w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu (ASD), PANS/PANDAS oraz innych zaburzeń rozwojowych. Kontrola terapii farmakologicznej wpływającej na szlaki serotoninowe (np. Ocena przyczyn zespołów jelitowo-mózgowych, które mogą być powiązane z nieprawidłowym metabolizmem serotoniny. Materiał i pobranie Materiał: dobrowolna 24‑godzinna zbiórka moczu (DZM).
Pacjent powinien zebrać całą objętość moczu wydalonego w ciągu 24 h, zaczynając od pierwszego porannego oddania po opróżnieniu pęcherza. Każda kolejna próbka powinna być przekazywana do pojemnika z dodatkiem środka konserwującego (np. kwasu solnego 0,1 M), aby zapobiec degradacji serotoniny. Po zakończeniu zbiórki pojemnik należy szczelnie zamknąć i dostarczyć do laboratorium w temperaturze 2‑8 °C, nie później niż 24 h od zakończenia zbiórki.
Metoda Stężenie serotoniny w moczu oznacza się metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z detekcją spektrometrem masowym (LC‑MS/MS) lub metodą immunologicznego testu enzymatycznego (ELISA), w zależności od wyposażenia laboratorium. Analiza obejmuje zarówno wolną serotoninę, jak i jej główne metabolity (np. 5‑hydroksymetyloindolooctowy – 5‑HIAA).
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj 30‑200 µg/24 h (wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium). Podwyższone stężenie: może wskazywać na zespół serotoninowy, guzy neuroendokrynne (np. carcinoid), nadmierne spożycie pokarmów bogatych w serotoninę lub nieodpowiednie stosowanie leków zwiększających poziom serotoniny.
Obniżone stężenie: sugeruje niedobór serotoniny, co może być związane z zaburzeniami nastroju, zaburzeniami snu, niektórymi formami autyzmu oraz dysfunkcją jelitowo‑mózgową. Wartości należy interpretować w kontekście klinicznym, historii choroby oraz innych badań laboratoryjnych. Przygotowanie pacjenta Przed rozpoczęciem zbiórki pacjent powinien unikać: Stosowania leków wpływających na metabolizm serotoniny (np.