Cel badania Test TPHA (Treponema pallidum hemagglutination assay) ma na celu wykrycie w surowicy przeciwciał typu IgG i IgM skierowanych przeciwko bakteriowi Treponema pallidum. Jest to badanie treponemalne, wykorzystywane do potwierdzenia zakażenia kiłą oraz do oceny odpowiedzi immunologicznej po zakończeniu terapii. Wskazania kliniczne Podejrzenie aktywnej infekcji kiłowej (pierwsze objawy, zmiany skórne, owrzodzenia, objawy ogólne).
Screening w ramach badań prenatalnych oraz u osób z grupy podwyższonego ryzyka (np. osoby z wieloma partnerami, MSM, osoby z HIV). Badanie kontrolne po zakończeniu leczenia kiły w celu oceny utrzymania odpowiedzi immunologicznej. Ocena serologiczna partnerów seksualnych osoby z potwierdzonym zakażeniem. Wspomaganie diagnostyki neurosyfilisu oraz innych postaci późnych kiły. Kod ICD-10: A50‑A64 (kiła), w szczególności A50 (kiła wrodzona) oraz A51 (kiła wczesna).
Metoda TPHA jest testem aglutynacyjnym. Na szkle testowym umieszcza się czerwone krwinki pokryte antygenem Treponema pallidum. Po dodaniu surowicy pacjenta, obecność specyficznych przeciwciał powoduje aglutynację krwinek, co jest oceniane wizualnie lub przy pomocy czytnika. Test charakteryzuje się wysoką czułością i specyficznością, a wynik dodatni utrzymuje się zazwyczaj przez całe życie pacjenta. Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykryto przeciwciała przeciwko T.
Wynik ten potwierdza kontakt z bakterią, ale nie odróżnia aktywnej infekcji od przebytej. Dlatego w praktyce klinicznej wynik dodatni TPHA jest zazwyczaj potwierdzany testem nie‑treponemalnym (VDRL, RPR) w celu oceny aktywności choroby. Wynik ujemny – brak wykrywalnych przeciwciał w surowicy. Może oznaczać brak zakażenia, bardzo wczesny okres po ekspozycji (okno serologiczne) lub nieprawidłowy pobranie próbki.
Wynik nieokreślony – wymaga powtórzenia badania lub dodatkowych testów, np. testu immunofluorescencji lub PCR. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani okresu postu. Należy pobrać 5‑10 ml krwi żylnej, najlepiej w warunkach aseptycznych, a następnie odwirować próbkę w celu uzyskania surowicy. Próbkę należy dostarczyć do laboratorium w temperaturze pokojowej, unikając hemolizy.
Związek z zaburzeniami neurorozwojowymi Kiła wrodzona (kongenitalna) może prowadzić do poważnych uszkodzeń mózgu, w tym opóźnień rozwojowych, zaburzeń poznawczych i autystycznych cech zachowań. Wczesne wykrycie przeciwciał w surowicy matki oraz noworodka umożliwia szybkie podjęcie terapii antybiotykowej, co zmniejsza ryzyko długotrwałych konsekwencji neurodevelopmentalnych.