Cel badania Określenie poziomu białka S‑100 w surowicy krwi ma na celu wspomaganie diagnostyki czerniaka złośliwego (ICD‑10 C43), oceny ryzyka nawrotu oraz monitorowanie skuteczności terapii onkologicznej. Wskazania kliniczne Potwierdzenie podejrzenia czerniaka złośliwego przy niejednoznacznych wynikach histopatologicznych. Ocena stopnia zaawansowania choroby i prognozowanie przeżycia pacjenta.
Monitorowanie pacjentów po leczeniu (chirurgicznym, immunologicznym, celowanym) w celu wczesnego wykrycia nawrotu. Wspomaganie oceny odpowiedzi na terapie nowoczesne, np. Materiał i metoda Do badania pobiera się krew żylna, z której otrzymuje się surowicę. Analiza odbywa się metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochemiczną (immunofluorescencja), które umożliwiają precyzyjne oznaczenie stężenia S‑100 w ng/ml.
Przygotowanie pacjenta Próbka pobierana jest na czczo (co najmniej 8‑10 h po ostatnim posiłku) w celu uniknięcia wpływu zmiennych metabolicznych na wynik. Nie należy przyjmować leków przeciwzapalnych ani sterydów w ciągu 24 h przed pobraniem, jeśli to możliwe. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Wynik podwyższony: wskazuje na możliwą obecność czerniaka złośliwego lub jego przerzutów; wymaga korelacji z badaniami obrazowymi i histopatologicznymi.
Wynik znacznie podwyższony: może sugerować zaawansowaną chorobę, wysokie ryzyko nawrotu lub nieodpowiedź na dotychczasowe leczenie. Wynik w normie przy znanej chorobie: może oznaczać brak aktywnej choroby lub skuteczność terapii, lecz nie wyklucza obecności mikrometastaz. Ograniczenia i uwagi Podwyższone stężenie S‑100 może wystąpić także w innych stanach, takich jak nowotwory neuroendokrynne, choroby zapalne (np.
reumatoidalne zapalenie stawów), urazy mózgu czy choroby układu nerwowego. Dlatego wynik powinien być interpretowany w kontekście pełnego obrazu klinicznego i dodatkowych badań.